Op 27 januari 1945 werd Auschwitz bevrijd. Auswitchz was een concentratie- en vernietigingskamp waar meer dan een miljoen mensen werden vermoord. Auschwitz is uitgegroeid tot het internationale symbool van de Holocaust. De hele maand januari wordt extra stilgestaan bij de verschrikkingen van deze periode.

Vanwege deze herdenkingsdatum heb ik samen met mijn gezin afgelopen zondag een wandeling en een fotoserie gemaakt op het Holtingerveld, nabij Havelte. Het was prachtig weer en er waren veel mensen op de been. Op die mooie zondagmiddag was het niet voor te stellen wat zich hier in de oorlog heeft afgespeeld.

Tussen Havelte en Wapserveen bouwde de Duitse luchtmacht in de Tweede Wereldoorlog een vliegveld voor militaire vliegtuigen. De locatie in Havelte was ideaal om de bommenwerpers van de geallieerden te onderscheppen, die op weg waren naar Bremen en Hamburg. Daarnaast werd het vliegveld gebouwd om Schiphol te ontlasten.

Er werden drie kampen opgericht voor de arbeiders: werkkamp ‘Konijnenberg’, het kamp ‘Aan de Wal’ en het kamp aan de Hunebeddenweg, dat exclusief was bestemd voor Joden. Deze kampen bestonden uit tientallen barakken, die waren verdeeld in kamers voor acht personen. Hoewel elk kamp bedoeld was voor maximaal vijfhonderd personen, werden er vaak tot wel zevenhonderd mensen ondergebracht. Wanneer arbeiders niet langer in staat waren om het zware werk uit te voeren, werden ze afgevoerd naar kamp Westerbork. Bron is deze site.

Het barakkenkamp bij De Doeze, langs de Hunebeddenweg ten noorden van Havelte, was het eerste kamp waar Joodse mannen in gemengde huwelijken werden ondergebracht. Sinds 1943 werden in dit kamp ook strafgevangenen gehuisvest. De Joodse mannen verbleven echter gescheiden van de strafgevangenen en hadden een eigen Joodse kampcommandant. Het kamp werd uiteindelijk te vol en te gevaarlijk door de geallieerde bombardementen op het nabijgelegen vliegveld. Daarom werden op 25 mei 1944 ongeveer 500 Joodse mannen overgeplaatst naar het kamp bij de Konijnenbergen, aan de oostkant van Havelte. Bron is deze site.

Op internet las ik over een monument op het Holtingerveld dat de oorlogsherinneringen op een bijzondere manier zichtbaar maakt. Het monument werd in 2020 onthuld. Ondanks dat we regelmatig in de omgeving wandelen, hadden we het tot nu toe niet opgemerkt.

Op het Holtingerveld zijn nog altijd veel sporen van het kamp te vinden. Zo zijn bepaalde paden duidelijk zichtbaar en is het veld op de plekken waar de barakken stonden iets verhoogd. Ook liggen er nog stenen die herinneren aan het verleden. Vooral de vele bomkraters getuigen van de hevige inslagen die dit gebied hebben getroffen in de Tweede Wereldoorlog.

Op dit filmpje vertelt Wim van der Wijk over de barakken en het monument op het Holtingerveld.