We waren via de snelste route naar Urk gereden. Voor de terugweg naar huis leek het mij leuker om een andere weg te nemen en binnendoor te rijden. Ineens bedacht ik dat het misschien mooi zou zijn om via de Hopweg te rijden. Dan konden we eventueel ook nog een bezoekje brengen aan de Oude Haven van Kuinre. Toen we de parkeerplaats opreden, was Jan gelukkig weer zover hersteld dat hij weer een korte wandeling kon maken.
De Oude Haven van Kuinre herinnert aan de tijd waarin Kuinre een belangrijke havenplaats aan de voormalige Zuiderzee was. Het dorp vormde destijds een belangrijke schakel in de handel en scheepvaart tussen Friesland en Overijssel. In de middeleeuwen groeide Kuinre uit tot een welvarende plaats. Schepen brachten allerlei handelswaar aan en vissers voeren vanuit de haven de Zuiderzee op. Door de ligging aan de monding van de rivier de Kuinder was Kuinre bovendien van strategisch belang. Rond het dorp stonden zelfs burchten van roofridders, die tol hieven bij passerende schepen.
De inpoldering van de Noordoostpolder zorgde ervoor dat Kuinre niet meer aan het IJsselmeer lag. Wat resteert, is de karakteristieke Oude Haven… op het droge. Het is een mooie plek die nog altijd herinnert aan het maritieme verleden van Kuinre.
Op de website van Flevoland Erfgoed kun je meer lezen over de geschiedenis van de Oude Haven van Kuinre. Ook Jan heeft op zijn weblog een mooie samenvatting staan.
Vorige week hadden we weer eens een afspraak om met de fotogroep van de kerk op stap te gaan. De groep bestaat uit negen leden. We maken onze afspraken met behulp van een poll in de app, maar er zijn altijd wel een paar mensen die niet kunnen. Op het laatste moment kwamen er bovendien nog enkele afzeggingen binnen, waardoor we uiteindelijk met vier dames overbleven.
We kozen voor een bezoek aan bezoekerscentrum De Wieden in Sint Jansklooster. Ik kom daar met enige regelmaat, maar het was toch weer eens anders om er met vier dames op uit te trekken. We hebben veel gefotografeerd, maar vooral ook heel veel gezellig bijgepraat.
We kozen ervoor om eerst het laarzenpad te lopen. Dit pad is tijdens het broedseizoen gesloten. Voor mij was het alweer een tijdje geleden dat ik deze route had gelopen en de andere dames kenden het pad nog helemaal niet. Onderweg kom je drie trekpontjes tegen. Dat is op zich al een verrassing en zorgde bij ons vieren meteen voor de nodige hilariteit.
Na de rondwandeling over het laarzenpad namen we ook het vlonderpad. Bij de tjasker staat een informatiebord met een QR-code die verwijst naar een video over de restauratie van de tjasker. Een linkje naar dit interessante filmpje heb ik hier geplaatst.
Vanaf een verhoogd platform heb je een mooi uitzicht over de rietvelden. Afhankelijk van de richting waarin je kijkt, kleurt het riet goudgeel in het zonlicht en zilverachtig in het tegenlicht. Op de horizon, op de laatste foto, is de voormalige watertoren van Sint Jansklooster te zien. Deze doet tegenwoordig dienst als uitkijktoren.
We wandelden verder naar de veenhut en de plaggenhut. Daar lag een splinternieuwe brug. Dat was geen overbodige luxe, want de vorige brug was inmiddels levensgevaarlijk geworden. De hutten waren helaas op slot. We wandelden door naar het verste punt van de route, waar we nog even op een bankje hebben gezeten. Daarna liepen we op ons gemak terug naar de auto.
Ik rond eerst de serie af die ik maakte tijdens de fotokuier samen met Jan. We parkeerden onze auto vlak bij het Urker Vissersmonument. Dit monument, gelegen aan de haven, herdenkt de vissers die op zee zijn omgekomen. Het bronzen beeld van een vissersweduwe, die turend over het water staat, symboliseert het verdriet van de achterblijvers. De gedenkplaten met honderden namen herinneren aan de zware offers die de visserij door de eeuwen heen heeft gevraagd. Daarmee is het monument een van de meest betekenisvolle plekken van Urk.
De namenlijst begint in 1717 omdat van eerdere ongevallen helaas geen betrouwbare gegevens bewaard zijn gebleven.
In de afgelopen jaren is de lijst met namen steeds korter geworden. Dat betekent overigens niet dat de visserij zonder risico’s is. Op de Noordzee komen nog steeds zware stormen, branden aan boord, aanvaringen en man-overboordsituaties voor. Maar waar vroeger een technisch mankement of een plotselinge storm gemakkelijk tot een scheepsramp kon leiden, zorgen moderne technieken en veiligheidsmaatregelen er tegenwoordig meestal voor dat bemanning en schip behouden blijven.
Vanaf het monument liepen we langs het Kerkje aan de Zee richting de vuurtoren. Over het bijzondere verhaal ‘De schedels van Urk’ schreef ik in dit bericht.
De straten in dit gedeelte van Urk hebben namen als Wijk 3 en Wijk 4. Op de naambordjes aan de huizen staat eerst de wijknaam, gevolgd door het huisnummer. Aan een gevel hing echter een bordje met de naam Vuurtorenstraat. Die naam kan ik niet terugvinden op Google Maps. Bijzonder!
Sommige straatnaambordjes herinneren aan het oude Urk, waar de visserij van oudsher een belangrijke rol speelt. Die verbondenheid met de zee is nog altijd zichtbaar. Urk heeft bijvoorbeeld nog steeds de grootste vissersvloot van Nederland, met circa 55 actieve kotters. De vloot is de afgelopen jaren wel kleiner geworden door saneringen en strengere regelgeving voor de visserij. Veel Urker ondernemers investeren daarom in modernere en veelzijdigere schepen.
Opmerkelijk is dat de visserijsector op Urk als geheel economisch sterk blijft. Hoewel de eigen vloot kleiner wordt en de aanvoer van lokaal gevangen vis is afgenomen, groeit de visverwerkende industrie juist sterk. Urk verwerkt tegenwoordig grote hoeveelheden geïmporteerde vis uit onder meer Noorwegen, IJsland, Griekenland en Turkije. Daarmee heeft het dorp een belangrijke internationale positie opgebouwd in de visverwerking en -handel. De vissector blijft dan ook van groot economisch belang voor Urk.
Helaas was de vuurtoren gesloten. We wandelden daarom om de vuurtoren heen. Voordat we daaraan begonnen, had ik eerst nog een tijdje overgetrapt met een jongetje dat daar met een bal aan het spelen was. Het was de bal van zijn broer, vertelde hij vol trots.
Jan nam even plaats op een bankje met een prachtig uitzicht over het IJsselmeer, terwijl ik alvast het trapje afdaalde om een foto te maken van de vuurtoren en de huizen die boven op de dijk staan. Wat moet het geweldig zijn om daar te wonen, met zo’n prachtig uitzicht over het IJsselmeer!
Na dit rustmoment liepen we verder naar de haven. Daar was van alles te zien: oude kotters, botters, een scheepswerf, oude visnetten en nog veel meer. Op de vierde foto zie je rechts Jan, leunend tegen een meerpaal, terwijl hij met tegenlicht een prachtige serie foto’s van de netten maakt. Die serie is te zien in dit bericht.
Na ons mooie rondje door de haven van Urk wandelden we onderlangs de dijk terug naar de auto. Gelukkig stonden er onderweg regelmatig bankjes waar Jan even kon uitrusten. Daarna stapten we in de auto en reden we naar onze volgende bestemming.
In de namiddag reed ik nog even langs Wagejot. Het laatste zonlicht streek over het water en zorgde voor een prachtig licht. Ik fotografeerde een tureluur, een rustende bontbekplevier en een foeragerende wintertaling.
Een eindje verderop stonden twee vogelaars te kijken door hun verrekijkers, te wijzen en met elkaar te overleggen. Ik ben dan altijd nieuwsgierig of ze iets bijzonders hebben ontdekt. Daarom stopte ik even langs de kant van de weg en knoopte een gesprekje met hen aan. Ze waren volop aan het discussiëren over wat ze daar nu toch zagen lopen.
Uiteindelijk kwamen ze erachter dat het twee kanoeten in winterkleed waren. In de zomer is de kanoet goed te herkennen aan zijn oranje onderzijde. In de winter is het verenkleed een stuk minder opvallend en kan de vogel onder andere worden verward met de bonte strandloper. De kanoet is in winterkleed onder meer te herkennen aan zijn kortere snavel en de witte vleugelstreep, die tijdens de vlucht goed zichtbaar is.
Ik mocht ook even door de Swarovski-kijker van een van de vogelaars kijken om de vogels wat beter te bekijken. Dat is toch een andere manier van vogels observeren dan ik gewend ben. Veel vogelaars kijken vooral door hun verrekijker of telescoop en houden zich niet bezig met fotograferen. Hoewel de overlap tussen beide groepen groot is, lijken er toch nog altijd meer echte ‘kijkvogelaars’ te zijn dan vogelfotografen.
Op de terugweg naar onze vakantiewoning reed ik nog door Waalenburg. Daar werd ik verrast door prachtige zonneharpen.
Aan de andere kant van de weg zat een grote groep smienten op hun vaste stekkie. Een van de smienten kon ik er mooi uitlichten.
Tijdens een van mijn ritten over Texel zag ik in een weiland een grote groep brandganzen en grauwe ganzen staan. Vanuit de auto maakte ik een aantal foto’s, in de hoop dat ze mij niet meteen de rug zouden toekeren en weg zouden lopen.
Tussen de grauwe ganzen en brandganzen liepen ook enkele kolganzen. De kolgans is een veelvoorkomende wintergast in Nederland. Hij broedt in het hoge noorden van Rusland en Siberië en legt in het najaar duizenden kilometers af om in West-Europa te overwinteren. Qua uiterlijk lijkt de kolgans sterk op de grauwe gans, maar hij is iets kleiner. Een opvallend kenmerk is de witte ‘kol’: de witte vlek rond de snavel en de zwarte strepen op de buik. Er staan er twee op de rechter foto.
Ik reed verder naar Wagejot, waar ik een grote groep rotganzen aantrof. De rotgans dankt zijn naam aan het geluid dat de vogels maken: een laag, rollend ‘rrrò… rrrò’. Aanvankelijk waren ze druk bezig met het poetsen van hun veren op het water. Even later gingen ze massaal op de vleugels.
Rotganzen broeden op de Siberische toendra’s. In de winter trekken ze massaal naar onze streken om te overwinteren in het Waddengebied en de Zeeuwse Delta. Een deel van de rotganzen trekt verder naar Zuid-Engeland. Nederland is voor deze ganzensoort dan ook een heel belangrijk land. Het merendeel van de wereldpopulatie overwintert hier of maakt een tussenstop om op krachten te komen, voordat ze de oversteek naar Engeland maken.
Tijdens onze vakantie op Texel maakten mijn man en ik een fietstocht die ons door Waalenburg voerde. Waalenburg is een uitgestrekt natuurgebied, bekend om zijn weidevogels, bloemrijke graslanden en open landschap. Het behoort tot de oudste natuurgebieden van Natuurmonumenten. Natuurbeschermer Jac. P. Thijsse speelde een belangrijke rol bij het behoud van dit soort bijzondere natuurgebieden. Dankzij zijn inzet voor de Nederlandse natuur kunnen we nog altijd genieten van Waalenburg, een van de mooiste vogelgebieden van Texel.
We stopten bij twee zwerfkeien. Bijzonder om op het informatiebord te lezen dat deze keien maar liefst 500 miljoen jaar oud zijn! Iets verderop zag ik een inktzwam, die ik natuurlijk ook even op de foto zette.
De volgende stop was bij een picknickplek. Het was geen weer om te picknicken, maar we maakten wel even een rondje om de omgeving te verkennen. Er stond een ouderwetse landbouwkar en er was een natuurtoilet. Wat een gouden uitvinding! Dat zouden ze in alle natuurgebieden moeten realiseren.
Tijdens onze fietstocht kwamen we op verschillende plekken vogels van staal tegen. Deze metalen vogels zijn afgelopen zomer geplaatst en markeren de wandelroute Vogelpracht Waalenburg van Natuurmonumenten. Tijdens deze wandeling ontmoet je vogelsoorten die daadwerkelijk in het gebied voorkomen, zoals de grutto, lepelaar, kluut, kievit, buizerd en veldleeuwerik. Bij iedere vogel vind je informatie over de betreffende soort en het Texelse landschap. De beelden zijn niet alleen een kunstzinnige toevoeging aan het gebied, maar vormen ook een leuke en leerzame manier om de rijke vogelwereld van Waalenburg te ontdekken.
Op een vroege ochtend tijdens onze vakantie op Texel maakte ik een fietstocht waarbij ik over de fietsbrug Tureluur kwam. Deze mooie fietsbrug is in 2024 aangelegd en maakt deel uit van een slingerend fietspad van 1,7 kilometer, dat deels over het water voert. Onderweg heb je prachtige uitzichten over natte graslanden, rietvelden en bos. De aanleg van de brug maakte deel uit van een natuurherstelproject. Hierdoor kan meer water worden vastgehouden en krijgen zeldzame planten en vogels extra ruimte. Fietsbrug Tureluur is daarmee niet alleen een mooie fietsroute, maar ook een fraai voorbeeld van hoe recreatie en natuurbehoud hand in hand kunnen gaan.
Ik had mij aan de oever van de plas opgesteld, met uitzicht op de brug en de passerende fietsers en wandelaars. Vanwege het vroege tijdstip moest ik wel even geduld hebben voordat er iemand voorbijkwam.
Een paar dagen later kwamen onze dochter en schoonzoon bij ons logeren op Texel. Op een dag besloot onze dochter te gaan joggen. Ik bood aan om met haar mee te gaan, maar dan op de fiets. Soms fietste ik vooruit om een foto te maken als ze aan kwam rennen, een andere keer fietste ik een eindje achter haar. Onderweg stopte ik een paar keer om een foto van een ander onderwerp te maken. Daarna moest ik flink doortrappen om haar weer in te halen.
Uiteindelijk rende ze 7 kilometer. Zo’n afstand had ze niet meer gelopen sinds de Stone City Run. Doordat ik met haar meefietste, vond ze het gezellig en bleef ze bovendien gemotiveerd om door te gaan. Dat ze deze afstand heeft gelopen, is extra knap omdat ze astma heeft. Hardlopen kost haar daardoor veel meer energie dan iemand zonder astma.
Na de fotoserie van de wulp en de watersnippen op Texel reed ik verder in noordelijke richting. Ik rijd steevast even de Waddendijk op om te kijken of er op het Wad nog iets te zien is. Deze keer was dat helaas niet het geval. Vanaf de Waddendijk maakte ik een foto van de molen.
Tussen Oudeschild en de vuurtoren kwam ik een veld met zonnebloemen en een veld met afrikaantjes tegen. Zonnebloemen worden niet alleen geteeld voor de zonnebloempitten. Ze worden ook gebruikt in groenbemesters en bloemenmengsels. Met hun diepe wortels verbeteren ze de bodemstructuur en trekken ze bijen, hommels en andere nuttige insecten aan. Na de bloei worden de planten vaak ondergewerkt, zodat de voedingsstoffen weer in de bodem terechtkomen. Zo dragen ze bij aan een gezonde bodem en meer biodiversiteit.
Afrikaantjes worden vooral geteeld om de bodem gezonder te maken. De wortels helpen schadelijke aaltjes te bestrijden die schade kunnen veroorzaken aan gewassen zoals aardappelen, bieten en bloembollen. Daarnaast dragen de planten bij aan een betere bodemstructuur, leveren ze organische stof en trekken ze nuttige insecten aan.
Een eindje verderop sloeg ik af naar het zuiden, richting ons vakantiehuis. Ter hoogte van het vliegveld zag ik de bunker waar ik altijd al eens een kijkje had willen nemen. Tot mijn verrassing stonden er drieluiken met foto’s opgesteld.
Sinds mei 2026 is hier het fotoproject Dag der Geboorte, de nieuwe dag in acht genomen te zien. Het kunstwerk, gemaakt door fotograaf Arjan Trap, bestaat uit drieluiken met telkens drie beelden: een 80-jarige Texelaar, een verbeelding van een verhaal uit de bevrijdingstijd en een pasgeboren baby, 80 jaar later. Op deze manier worden herinneringen aan het verleden, de vrijheid en nieuw leven op een bijzondere manier met elkaar verbonden. De historische locatie van Bunker De Vlijt geeft het fotoproject nog eens extra betekenis.
De voormalige Duitse commandobunker bij vliegveld De Vlijt is vanbinnen omgevormd tot een artistieke en interactieve ervaring. Bezoekers stappen letterlijk een oorlogsverhaal binnen. Met behulp van een 3D-audio-installatie brengen stemmen, geluiden en herinneringen de gebeurtenissen van de Georgische Opstand in april 1945 tot leven. Deze opstand wordt ook wel het laatste slagveld van Europa genoemd.
Het verhaal wordt onder meer verteld vanuit het perspectief van Texelaars die de gebeurtenissen zelf hebben meegemaakt. Door de combinatie van licht, geluid en de authentieke bunkeromgeving ontstaat een indrukwekkende belevenis die het verleden en het heden met elkaar verbindt.
Om de bunker te bezoeken, moet je aan de overkant van de weg bij het Luchtvaart- en Oorlogsmuseum een kaartje kopen. Omdat het inmiddels al laat op de middag was, besloot ik mijn bezoek uit te stellen tot een andere keer.
Mijn Canon 5D Mark III is versleten en het werd dus tijd voor een andere camera. Ik heb me lange tijd georiënteerd op de mogelijkheden. De opvolger moest in ieder geval een systeemcamera worden en opnieuw een fullframecamera.
Na zorgvuldige afweging ben ik uitgekomen op een tweedehands Canon R6. De reden dat iemand zijn R6 inruilt, is waarschijnlijk dat inmiddels de nieuwere R6 Mark II op de markt is. Met de overstap van de 5D Mark III naar de R6 maak ik een enorme upgrade. Door te kiezen voor een tweedehands met garantie houd ik ook geld in mijn zak voor andere wensen. De camera had ik alvast telefonisch gereserveerd. Eerder die week had ik bij Jan gepolst of hij op onze gezamenlijke fotodag met mij mee wilde naar Urk. Dat zag hij wel zitten en zo reden Jan en ik vrijdag richting Urk.
Na de aankoop bij CameraNU reden we naar de parkeerplaats met uitzicht op het IJsselmeer om daar te lunchen. Na de lunch gingen we op pad. We kwamen langs het Kerkje aan de Zee. Deze kerk is een van de bekendste bezienswaardigheden van Urk en het oudste kerkgebouw van het voormalige eiland. Het staat op een prominente plek aan de rand van de oude kustlijn, met uitzicht over de voormalige Zuiderzee.
Aan het hek hing een informatiebord dat meteen onze aandacht trok. Al lezend kwamen we erachter wat zich hier in de 19e eeuw heeft afgespeeld. Het bleek een bijzonder en gevoelig hoofdstuk uit de geschiedenis van de antropologie en geneeskunde te zijn…
In de 19e eeuw raakten wetenschappers geïnteresseerd in de afkomst van de Urkers. Omdat Urk destijds nog een geïsoleerd eiland was, dachten sommige onderzoekers dat de bevolking kenmerken van een vermeende ‘oer-Nederlander’ had behouden. Daarom werden menselijke schedels onderzocht en opgemeten. Niet alleen schedels van overledenen werden bestudeerd. In de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw maten onderzoeksteams ook de schedels van duizenden levende Urker schoolkinderen om verschillen tussen bevolkingsgroepen te onderzoeken.
Daarnaast werden zes schedels van overleden Urkers van het oude kerkhof bij het Kerkje aan de Zee weggehaald. Drie daarvan werden in 1877 door arts Johannes Fredericus van Hengel ontvreemd en naar Utrecht gebracht voor wetenschappelijk onderzoek. De andere drie kwamen eveneens in universitaire collecties terecht, al is niet precies bekend hoe dat is gebeurd. Na jaren van discussie werden de zes schedels in 2010 teruggegeven aan Urk en opnieuw begraven op het kerkhof bij het Kerkje aan de Zee. Veel Urkers zagen dit als een herstel van het respect voor de overledenen en hun nabestaanden.
Het graf bevindt zich vlak bij de kerktoren. We besloten op zoek te gaan en vonden uiteindelijk de plek waar de zes schedels opnieuw zijn begraven.
Vandaag neem ik jullie weer eens mee naar Texel. Bij Wagejot stond op een eilandje een vogel. Toen ik inzoomde, zag ik dat het een wulp was die even stond uit te rusten. Maar aan dat rustmoment kwam al snel een einde. Hij keek nog even om zich heen en vloog vervolgens weg. Helaas lukte het me niet om een mooie foto van het wegvliegen te maken.
In de bruine oevervegetatie van hetzelfde eilandje zag ik plotseling iets bewegen. En ja hoor, het was een watersnip! Die hoopte ik tijdens deze vakantie al eens te zien. Door zijn prachtig gevlekte verenkleed valt de watersnip niet snel op en gaat hij meestal helemaal op in de vegetatie. Eén watersnip is al mooi, maar twee is natuurlijk nog mooier!