De slikwerker bij Zwarte Haan

Als je vanaf de parkeerplaats richting de Waddendijk bij Zwarte Haan loopt dan springt het beeld van de Slikwerker al in het oog.

Op de plaquette staat, vertaald… hier op de wadden wereld van water en slik, won hij land uit zee in weer en wind, schep voor schep monnikenwerk.

De slikwerkers uit de jaren 1505 1754, die kans zagen om met geen ander materiaal als de schep en kruiwagen ‘t hele Bildt droog te leggen )’t Oud-Bildt 1505 1508, ‘t Nij-Bildt 1600, de Westerse- en Oostere Bildtpolders respectievelijk in 1715 en 1754) hebben wel een standbeeld verdiend. Evenals de mannen die dagelijks naar het ‘t slik fietsten in de crisisjaren 1930 – 1938, en nog lang na de oorlog, om een stukje land te winnen op de zee ten noorden van de polderdijk.

Een paar dagen nadat Jan en ik bij de Slikwerker bij Zwarte Haan waren plaatste mijn vriendin foto’s op social media. Ik herkende gelijk het beeld van de Slikwerker. Dat was wel heel toevallig, we zijn er een dag na elkaar geweest. Toen ik bezig was met dit bericht bedacht ik mij dat haar foto’s een prachtige aanvulling zouden zijn op mijn ietwat grijze en saaie serie. Alberta stemde ermee in en stuurde mij de foto’s. Door omstandigheden kon ze de foto’s niet in een hele grote resolutie sturen, maar ik vind de kwaliteit voor dit doeleinde acceptabel.

Alberta studeert aan De Fotolocatie in Groningen. Ik en vele anderen met mij vinden dat ze de status van amateurfotograaf is ontgroeid. Alberta kwam op mijn weblog al een keer eerder voorbij en wel in dit bericht.

Onze lieve vader…

Vandaag, 20 september is de geboortedag van mijn vader. Een eeuw geleden werd hij geboren. Bijna een kwart eeuw geleden is hij van ons heengegaan. Hij was een hele lieve vader en opa. De oudste kleinkinderen hebben hem nog gekend. Ik had dat onze kinderen ook zo graag gegund. Gelukkig kennen ze wel de verhalen en houden ze daardoor ook veel van hem…

❤️

Ik heb zoveel respect voor onze ouders. Onderstaande foto is gemaakt in de periode toen onze ouders binnen een half jaar tijd, twee kinderen verloren. Mijn zus en ik bleven met z’n tweetjes over. Ondanks het enorme verdriet gingen ze niet bij de pakken neerzitten. Ze zijn er altijd voor ons geweest. Hun geloof en hun positieve karakter hield ze staande…

Mijn vader was samen met mijn moeder brugwachter. Daarnaast was mijn vader rietteler. Ik ging graag met hem mee naar het rietland.

Een betere en lievere vader hadden we ons niet kunnen wensen.

Pelgrims aan het Wad

Vandaag ga ik weer verder met de serie aan het Wad bij Zwarte Haan.

Terwijl ik bovenstaande foto maakte was Jan er even bij gaan zitten. Hij was aan de praat geraakt met een paar wandelaars.

Even later voegde ik mij bij hen. Ze noemden zichzelf Pelgrims. Vol enthousiasme vertelden ze over hun pelgrimstochten. Een van de tochten was naar Santiago de Compostela. Ook vertelden ze over pelgrimstocht het Jabikspaad oftewel het Jacobspad. Het Jacobspad loopt vanaf de Jacobus de Meerderekerk in het Friese Uithuizen naar het Overijsselse Hasselt. Vandaar kunnen mensen verder lopen op de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella in Noord-Spanje.

Het Jabikspaad wordt bewegwijzerd met een gele wulk op een helderblauwe ondergrond. De ‘wulk’ is een schelp van een van de grootste huisjesslakken in de Noordzee. Ook op de Friese Waddenzeekust kan deze worden gevonden. De wulk wordt ook wel ‘kinkhoorn’ genoemd. In het Fries noemt men deze schelp een ‘hulk’. De wulk is een roofslak, een weekdier dat kwetsbaar is bij vervuiling van het zeewater. De wulk staat symbool voor vele zaken. Op deze site kun je er alles over lezen.

Pelgrimage had van oorsprong een spiritueel doel. In onze tijd is de opleving van de pelgrimage een voortzetting van de romantische beleving. Het katholiek -christelijke- is nog meer op de achtergrond geraakt. De pelgrimage wordt verstaan als een intensieve wijze van leven; dicht bij het lichaam, dicht bij de natuur. Levensweg en pelgrimsweg worden met elkaar verbonden. Men maakt de pelgrimage naar Santiago ook als overgangsrite: van studententijd naar beroepsleven, van beroepsleven naar pensionnering, of na een diep ingrijpende ervaring van bijvoorbeeld ziekte of scheiding. Men neemt de pelgrimsstaf op om tot een nieuwe levensoriëntatie te komen. Bron is deze pagina.

Ook Jan fotografeerde de pelgrims die hun weg vervolgden. De bank op onderstaande ter nagedachtenis aan de Friese PvdA-politica Anita Andriesen. Andriesen werd geboren in 1957 en groeide op in Sint Annaparochie. Andriesen zette zich in voor het behoud van de kwaliteit van de ruimte van het Friese landschap.

Op deze site en deze site kun je lezen over het kunstwerk en over de Anita Andriesenprijs. Op een plaquette onderaan de Waddendijk staat een verhaal over Anita Andriesen. Deze tekst is in het Bildts/Fries.

Wordt vervolgd.

Stokroos met een natte akkerhommel

In onze voortuin staan stokrozen. Een van de bloemen heeft twee kleuren. Afgelopen weekend maakte ik tussen de buien door enkele foto’s.

Terwijl ik inzoomde op de stokroos vloog er een hommel in beeld. Dat was wel het laatste wat ik verwachtte met dat buiige weer.

Het was een akkerhommel.

Een natte akkerhommel.

Aan het Wad bij Zwarte Haan

Vanuit Firdgum reden we naar het dorpje Zwarte Haan. Daar parkeerden we de auto onderaan de Waddendijk. Het eerste wat daar opvalt zijn de enorme roestvrijstalen banken die boven op de dijk staan. Op één van de twee banken staat de tekst: Om de kwaliteit fan de romte. Wat betekent: Om de kwaliteit van de ruimte.

Eenmaal zittend op die bank heb je een oneindig uitzicht over het Wad.

Aan het aantal bezoekers te zien is het een geliefd pleisterplaats.

Bij het inzoomen zien we aan den einder Ameland liggen.

De wolkenband gaf eindelijk wat ruimte voor de zon. Het was mooi om het spel tussen wolken en zon te zien.

Wordt vervolgd.

Kerktoren en zodenhuis in Firdgum

Zo’n anderhalve week geleden stond er een fotokuier met mijn fotomaatje op het programma. Ik stelde voor om richting Het Wad te gaan. Jan was daar gelijk voor te vinden. Jan navigeerde en ik was de chauffeur. Onze eerste echte stop was in het plaatsje Firdgum. We troffen het niet met het weer. In het hele land was het een prachtig zonnig weer, maar in het noorden van het land zaten we precies onder een wolkenband. Desondanks hebben we ons prima vermaakt.

Een blikvanger is de toren van Firdgum. Deze toren van de in 1794 gesloopte kerk staat op de deels afgegraven terp. Later in deze serie kom ik er nog op terug.

Jan ontdekte een paadje waarbij we aan de buitenkant van de haag langs de toren konden lopen. Op een weiland naast de toren stonden twee ieniemienie paardjes.

Dit paardje ging er eens goed voor staan. Wellicht dat het paardje dacht dat Jan wat lekkers had meegebracht.

Na de ontmoeting met de paardjes wandelden we richting het zodenhuis en het Yeb Hettingamuseum.

Zowel het zodenhuis als het museum waren gesloten. Er zat niets anders op dan het geheel van buitenaf te fotograferen. Jan bedacht een mooie oplossing zodat hij toch het zodenhuis van binnen kon bekijken. Toch wel handig als je lang bent.

Vrijwilligers en experts bouwden in 2012 en 2013 het zodenhuis, een boerderij met wanden van gestapelde zoden zoals die in de vroege middeleeuwen in de regio gestaan moet hebben. Archeoloog Daniël Postma wilde testen of muren van zoden sterk genoeg zijn om een dak te dragen. Dat bleek in eerste instantie niet het geval. In november 2013 stortte het huis grotendeels in. Het werd een onderdeel van de studie naar de (her)bouw. De overblijfselen werden geïnspecteerd om te achterhalen wat de oorzaak was van de instorting en het bleek dat bij een van de deuropeningen de zoden wand was ingewaterd. Niet de harde wind, maar het water had de wand doen instorten. In de maanden daarna werd het zodenhuis met een iets andere constructie weer opgebouwd. Op deze site en deze site kun je er alles over lezen.

Vanaf het zodenhuis wandelden we naar de toren.

De toren dateert waarschijnlijk uit de 13de eeuw en is van kloostermoppen opgetrokken. Tijdens de restauratie van 1921 kreeg hij, naar voorbeeld van een oude tekening, een nieuwe, sierlijke bekroning met een klimmend boogfries, zo staat er op de site waar ik al eerder naar verwees.

Wordt vervolgd.

Buxusmot

In onze tuin staan vele meters buxushaag. De hagen staan er al tientallen jaren en zijn dan ook vrij hoog. Tot dit jaar waren onze hagen vrij van buxusmot, maar nu zijn ook onze buxushagen aan de beurt.

De rupsen van de buxusmot staan bekend om hun vraatzucht. Opvallende symptomen zijn dode en aan elkaar gesponnen blaadjes en ‘bladskeletten’. Uiteindelijk blijft er niets van de struik over. Terwijl ik aan het zoeken naar een gedeelte van de haag om de schade goed weer te geven zag ik een hooiwagen zitten. De hooiwagen mocht erbij op de foto.

Voor dit bericht was ik ook nog op zoek naar een rups. Dat viel nog niet mee, na lang speuren vond ik er eindelijk eentje. Ik had gehoopt ook nog een mot te zien en te kunnen fotograferen. Helaas liet deze nachtactieve nachtvlinder zich niet zien. Laat ik nu net geluk hebben dat mijn fotomaatje, Jan in zijn tuin een buxusmot heeft gezien en gefotografeerd. Die fotoserie is hier te bekijken.

De buxusmot is een zogenoemde invasieve exoot. Dit betekent dat de soort van origine niet in ons land voorkomt en hier is gekomen door menselijk toedoen. Het invasieve karakter betekent dat de soort zich hier kan voortplanten, zich in nieuwe leefgebieden kan vestigen en ook kan uitbreiden.

Dit zijn de eitjes van de buxusrups. Wat je ook doet, gebruik nooit gif om de buxusmot te bestrijden! Dan doodt je ook alle andere nuttige insecten, zoals de natuurlijke vijanden van de buxusmot. En daarmee vererger je juist het probleem. Op deze site lees je manieren om de buxusmot te bestrijden.

Het is normaal dat een soort die nieuw verschijnt schade toebrengt. Maar daar speelt de natuur op in, er komen vanzelf natuurlijke vijanden die regulerend optreden. Zo zijn er al kauwen en eksters gezien die een feestmaal aanrichtten in een buxushaag en ook koolmezen hebben de rupsen en poppen ontdekt. Als zij er hun jongen mee gaan voeren zullen er flink wat rupsen in de nestkastjes verdwijnen. 

Ook in onze tuin struinen de koolmezen de buxuxhagen af op zoek naar de rupsen van de buxusmot.

We gaan ons beraden wat wijsheid is. Zo uit de verte ziet de buxushaag er nog keurig groen uit.

Een gedeelte van bovenstaande informatie komt van de site van de Vlinderstichting.

Een vlucht zwanen

Ik wandelde door de Weerribben. De spiegelreflex met de 100 – 400 mm zoomlens had in de hand. Achter mij hoorde ik het kenmerkende geluid van vliegende zwanen. Het is gelukt om ze te vast te leggen op de gevoelige plaat.

De zwaan aan de rechterkant mist zijn kop. Die kop vliegt aan de linkerkant… 😜

Een indrukwekkend gezicht en geluid.