Grauwe vliegenvanger

Na de fotoserie van o.a. de grote zilverreiger vanuit de kijkhut in de Jan Durkspolder keerden Jan en ik terug naar de auto. Bij het gemaaltje viel mijn oog op een aantal vogeltjes die daar wat rondscharrelden. Het lukte me om er een fotoserie van te maken. Thuis, achter de computer, ontdekte ik met behulp van ObsIdentify dat het om de grauwe vliegenvanger ging.

De grauwe vliegenvanger is een kleine, onopvallende zangvogel die vanaf een vaste zitplaats vliegende insecten vangt. Hij heeft een gestreepte borst, grijsbruine kleuren en broedt op beschutte plekken. Zijn zang is zacht en bescheiden. In Nederland komt hij in het voorjaar aan en vertrekt in het najaar. Door de afname van insecten gaat het minder goed met deze soort. De grauwe vliegenvanger staat op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels, vanwege een lange periode van afname in aantal.

De bonte vliegenvanger heeft enkele jaren in onze tuin gebroed, maar de grauwe vliegenvanger had ik tot nu toe nog nooit gezien, laat staan gefotografeerd. Dit vogeltje stond al lange tijd op mijn verlanglijstje. Ik ben dan ook erg blij met deze waarneming.

Grote zilverreiger

Een tijdje geleden brachten mijn fotomaatje en ik een bezoek aan de kijkhut in de Jan Durkspolder. In het ondiepe water stonden talloze ganzen. In de verte foerageerde een tureluur, te ver weg om er een mooie foto van te maken. Dichterbij zwom een jonge meerkoet. Het leek erop dat hij alleen was, want ik zag geen spoor van de rest van de familie.

Aan de westkant van de hut bewoog een grote zilverreiger statig door het ondiepe water, op zoek naar een smakelijk hapje.

Even later verschenen er twee zilverreigers in beeld. Ze landden op een klein eilandje voor de hut. Het leken mij jonge exemplaren, al is dat lastig met zekerheid te zeggen. Jonge vogels hebben namelijk dezelfde kleurkenmerken als volwassen dieren, alleen oogt hun verenkleed vaak wat minder strak. Af en toe hapten ze een insect uit de lucht. Insecten zijn een licht verteerbare en energierijke snack, zeker voor opgroeiende vogels.

Spel van zon en wolken op het Wad

Op de dag dat mijn fotomaatje en ik een rondgang maakten in de vissershaven van Lauwersoog, was het overwegend bewolkt. De lucht hing vol grijstinten, wat de haven een ingetogen sfeer gaf — perfect voor sfeervolle foto’s.

Vanaf Lauwersoog reden we naar de veerhaven van Holwerd. De bewolking brak steeds verder open en liet de zon zich af en toe zien, wat zorgde voor prachtig licht en mooie contrasten.

Terwijl we daar stonden, vertrok de veerboot naar Ameland. Er stond een straffe wind, maar desondanks was het genieten geblazen. De zon en de wolken speelden een prachtig spel boven het wad, met steeds wisselend licht en schitterende luchten. Een mooie afsluiting van een geslaagde dag.

De tuinkikkers

Op de rand van onze vijver zat een aantal dagen achter elkaar dezelfde kikker, een bruine kikker. Ik heb hem op meerdere dagen gefotografeerd. Op een dag zaten er zelfs twee.

Met de 24-105 mm lens op mijn camera sloop ik, al fotograferend, steeds dichterbij. De kikkers lieten zich rustig vastleggen en sprongen niet het water in. Achteraf bleek mijn tijgersluipgang helemaal niet nodig, want na de fotosessie stond ik gewoon op, en ook toen bleven ze nog rustig zitten. 😉

Oleander met insecten

Zoals beloofd zoomen we vandaag in op de bloemen van de oleander. We hebben deze mediterrane schoonheden inmiddels al meerdere jaren in onze tuin staan. De planten zelf zijn prachtig, maar hun onderkomen – eenvoudige plastic potten – is dat iets minder. Toch zijn die potten een praktische keuze want bij vorst moeten de oleanders naar binnen. Dankzij het lichte materiaal zijn ze, met behulp van een steekwagen, nog enigszins te verplaatsen.

We hebben pas oleanders in de tuin sinds de kinderen groter zijn. Dat had alles te maken met de giftigheid van de plant. Mocht het ooit zover komen dat er kleinkinderen rondlopen in de tuin, dan moeten we opnieuw nadenken over de aanwezigheid van oleander in de tuin. Voor nu genieten we volop van hun uitbundige bloei.

De insecten weten de weg naar de bloemen van de oleander goed te vinden. Vooral op zonnige dagen is het een komen en gaan van kleine bezoekers. Het lukte me om een snorzweefvlieg en een blinde bij vast te leggen op de gevoelige plaat. Beide insecten lijken op bijen, maar steken gelukkig niet. Ze dragen wel hun steentje bij aan de bestuiving en zorgen voor leven in de tuin.

Door het inzoomen op de bloemen ontdekte ik ineens iets opmerkelijks: onze twee oleanders blijken verschillende bloemen te hebben! Dat was me tot nu toe helemaal niet opgevallen – en we hebben ze toch al jaren. 😉

De ene plant heeft eenvoudigere bloemen, terwijl de andere juist wat vollere, meer gelaagde bloemblaadjes laat zien. Een klein verschil, maar toch verrassend als je denkt dat je je planten inmiddels wel kent. Zo zie je maar: goed kijken loont, zeker door een camera- of macrolens. De tuin blijft je verrassen, zelfs na al die tijd.

In de haven van Lauwersoog, deel 3

Vandaag deel ik de derde en laatste fotoserie van ons bezoek aan de vissershaven van Lauwersoog.
Na een uitgebreide fotosessie bij de viswerkplaats reden we door naar het uiterste punt aan deze kant van de haven. Vanaf daar hadden we o.a. uitzicht op het nieuwe gebouw van het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC).

Nadat we daar onze broodjes hadden genuttigd, liep ik een stukje over de dam om een bijzonder schip te fotograferen: de Sternstee. Op dit schip broeden visdiefjes. De jongen zijn inmiddels zo groot dat ze al zelf rondvliegen. Hun verenkleed verschilt nog duidelijk van dat van de volwassen vogels, zoals te zien is op foto 5 en 6. De ouders waren het duidelijk niet eens met mijn aanwezigheid. Ze lieten luid en duidelijk merken dat mijn wandeling niet op prijs werd gesteld en dat is te zien op de laatste twee foto´s van onderstaande compilatie.

Nadien wandelde ik naar de andere strekdam, richting de Waddenzee. Daar trof ik een halfvergane brug aan, half verzonken in de Waddenklei — een bijzonder gezicht dat ik graag van dichterbij wilde bekijken. Even daarvoor had een groep scouts zich vermaakt op de dam, terwijl ze wachtten op de komst van de Vriendschap. Niet veel later vertrok het schip, samen met de groep, via het havengat voor een ontdekkingstocht over het Wad.

Een sluier van passiebloemen

Boven een van de terrassen hangen druivenranken. Ze zorgen voor volop schaduw, zowel op het terras als in huis – en die koelte is op warme zomerdagen meer dan welkom. Langs dezelfde draden klimt ook een passiebloem.

In verband met de renovatie van de achtergevel moesten zowel de druiven als de passiebloem flink worden teruggesnoeid en omgeleid. Maar gezien hun uitbundige groei en bloei lijkt het erop dat ze daar geen enkele hinder van hebben ondervonden.

De passiebloem klimt niet alleen langs het staaldraad, maar mag ook als een sluier naar beneden hangen. Dat geeft een mooi, natuurlijk effect boven het terras en zijn de bloemen op ooghoogte te bewonderen. Elke bloem blijft maar 1 à 2 dagen open, maar dat is geen probleem, de plant blijft tijdens het groeiseizoen voortdurend nieuwe knoppen vormen. De passiebloem bloeit maandenlang door, meestal vanaf juni tot in oktober. Leuk detail vind ik hoe de kleine spiraaltjes zich vastgrijpen aan het draad. Het is handig én mooi om te zien hoe de plant zichzelf zo houvast geeft.

Nog een foto van de passiebloem, dit keer vanuit een ander perspectief. Op de achtergrond zie je twee oleanders in pot. Op een later moment zoomen we in op de bloemen van de oleander.

In de haven van Lauwersoog, deel 2

Aan de noordkant van de vissershaven in Lauwersoog stuitten we op een bijzonder etablissement: ‘t Ailand. Wat een ontdekking! Overal waar we keken, was wel iets dat onze aandacht trok — ideaal om te fotograferen.

Naast ‘t Ailand stonden een aantal opgestapelde zeecontainers. Op de bovenste containers was een indrukwekkende afbeelding aangebracht. Dit kunstwerk is gemaakt door het Amsterdamse kunstenaarsduo Pipsqueak Was Here!!!, bestaande uit Willem en Denise. Hun kleurrijke en maatschappelijk betrokken stijl is direct herkenbaar. Vaak staan een kind en een dier centraal in hun werk, waarmee ze de relatie tussen mens, natuur en de dierenwereld verbeelden. Wat hun werk extra bijzonder maakt, is het gebruik van uiteenlopende dragers: van muren en doeken tot gerecycled hout, voertuigen en zelfs openbare objecten. Meer over dit duo en hun werk lees je op de website van StreetArt.

Verder dwalend langs de vele bezienswaardigheden kwamen we uit bij een oesterkwekerij. Ooit kwam dit schelpdier veel voor in het wild, en niet alleen in de Waddenzee, maar inmiddels is het zo goed als verdwenen. In Lauwersoog werkt men aan een project om de oester terug te brengen in de Waddenzee. Op de site van Omrop Fryslân kun je er alles over lezen en is ook het filmpje te zien.

Op YouTube stuitte ik op een interessant filmpje over het rapen van oesters op het Wad.

Deze tweede serie sluit ik af met een paar foeragerende scholeksters en de veerboot die koers zet naar Schiermonnikoog.

In de haven van Lauwersoog, deel 1

Op een bewolkte dag besloten mijn fotomaatje en ik om richting Het Wad te rijden. Onderweg schoot me ineens iets te binnen: waarom zouden we niet eerst even naar de haven van Lauwersoog gaan? Jan was meteen enthousiast over het idee.

Deze keer waren we op een zaterdag op pad – dat kwam goed uit, want de haven lag vol met vissersboten. Een prachtig gezicht voor fotografen zoals wij. Als eerste liepen we langs een kotter uit Urk. Wat meteen opviel, was het grote verschil tussen de voor- en achterkant van het schip. De voorkant oogde netjes en goed onderhouden, maar aan de achterkant was de verf deels verdwenen en waren roestplekken zichtbaar. Het achterste deel is het werkgedeelte, daar worden de netten binnengehaald, wat zijn sporen nalaat op het staal.

Midden op het terrein troffen we een verzamelplek aan vol oud materiaal. Ik verbaas me er elke keer weer over dat dit daar blijkbaar gewoon mag blijven liggen. Een hoop rommel, waarvan ik vermoed dat het nooit meer wordt gebruikt. Tussen het schroot groeiden zelfs bloemetjes, alsof de natuur het langzaam probeert terug te nemen.

Zolang dit op de wal ligt, lijkt het nog enigszins onschuldig. Maar wat veel schadelijker is, zijn de spullen die in het water drijven of zelfs op de zeebodem terechtkomen. De impact daarvan op het ecosysteem is enorm. Wie hier meer over wil weten, kan een kijkje nemen op de website van Onze Natuur.

We legden de route in kleine stukjes te voet af. Om Jan zijn benen te sparen, haalde ik telkens de auto op en pikte hem weer op bij het volgende punt. Zo konden we toch veel zien zonder dat het te belastend werd.

Aan het einde van de haven stopten we bij een ponton. Daar viel een bord op met een duidelijke boodschap: “Graag al uw rotzooi opruimen anders brengen we dit in rekening.” En het lijkt te werken, want juist op die plek zag het er netjes uit. Misschien zou het helpen om zulke borden ook op andere plekken in de haven te plaatsen?

We moesten een stukje terugrijden en vervolgens om de haven heen om aan de andere kant te komen. Hoe dat deel van ons bezoek verliep, vertel ik graag een volgende keer.

Tijdens mijn zoektocht naar meer achtergrondinformatie stuitte ik trouwens op iets leuks: er wordt ook een haventour georganiseerd door de haven van Lauwersoog. Een mooie manier om meer te leren over het reilen en zeilen in deze bijzondere vissershaven. Meer informatie vind je op de de website van Visit Wadden.

Duinparelmoervlinder

Samen met onze zoon maakte ik een mooie wandeling bij de Horsmeertjes, in het zuidelijke deel van Texel. We parkeerden de auto in de buurt van de opvallende bus van Klaas de Jong – Vogelsafari (zie ook zijn website).

Het eerste deel van de wandeling liep over een pad met aan weerszijden begroeiing wat het zicht ontnam op de Horsmeertjes. Even later kwamen we in het open duingebied terecht, waar het uitzicht weids en indrukwekkend was. Daar spotten we een gevlekte orchis.

Op social media had ik gelezen dat de duinparelmoervlinder in dit gebied was gespot. We hielden onze ogen dus goed open, in de hoop er eentje te zien vliegen – of, nog beter, stilzittend te kunnen bewonderen. Ik had alleen mijn 24-105 mm lens bij me, dus ik moest voorzichtig dichterbij sluipen om acceptabele foto’s te kunnen maken. Gelukkig werkte de vlinder even mee!

De duinparelmoervlinder is een zeldzame dagvlinder die vooral te vinden is in open duinlandschappen met veel bloeiende planten. De soort is sterk afhankelijk van duingebieden waar viooltjes groeien, omdat de rupsen zich uitsluitend met deze planten voeden. Door het verdwijnen van geschikt leefgebied is de duinparelmoervlinder in Nederland vrijwel verdwenen. Gelukkig komt hij op enkele plekken nog voor, o.a. in de duinen van Noord-Holland en op de Waddeneilanden.

De bovenzijde van zijn vleugels is oranje met zwarte vlekken. Maar wat deze vlinder echt bijzonder maakt, zijn de parelmoerachtige vlekjes aan de onderkant van de vleugels – een prachtig gezicht als hij even stilzit en de vleugels sluit. Voor dat laatste moesten we wel even geduld hebben.