Blokzijl

Op een mooie dag in december kwam ik langs Blokzijl. De camera had ik bij me en besloot een kuiertje te maken door de stad. Op deze site kun je lezen over deze mooie historische stad.

In de zomer ligt de kleine jachthaven vol met boten en is er volop vertier rond de Kolk. Op deze winterse dag was het er stil. De statige huizen rondom de havenkolk die herinneren aan een rijk verleden, heb ik wel vastgelegd. Jammer genoeg had ik niet genoeg tijd om door smalle straatjes te dwalen. Dat is voor later.

Op de kade staat het borstbeeld van Prins Maurits. Dit beeld werd in juni 2023 onthuld. Prins Maurits is heel belangrijk geweest voor de ontwikkeling van de havenplaats. Hij was in de 16e eeuw Stadhouder van Holland, Zeeland, Overijssel, Gelderland en Utrecht. Stadhouder was één van de belangrijkste functies in de Republiek. Hij gaf Blokzijl vele privileges. Blokzijl was op dat moment heel belangrijk voor de aanvoer van turf. Vanuit het noorden kwam de brandstof naar de havens aan de Zuiderzee, vanwaar het verder werd vervoerd. Tevens was Blokzijl een uitwijkplaats voor Nederlanders in de strijd tegen Spanje.

In de regel kom ik niet verder dan de zuidkant van de Kolk. Deze keer ben ik ook aan de noordkant geweest. Daar ligt een oude zeesluis wat stamt uit de 16e eeuw. Deze sluis vormde de verbinding tussen de Zuiderzee en de Steenwijker Aa.

Vanaf de oude sluis heb je mooi zicht op de Kolk. Aan de overkant van de sluis stond ‘een vrouw te zwaaien’. Het was even zoeken op internet voordat ik informatie vond over dit beeld. Dit beeld van bronsgekleurde kunststof is een Blokzijlse Koopmansvrouw die vertrekkende schepen uitzwaaide, zie deze site.

Turkse tortels

Op een bewolkte ochtend vlak voor kerst waarschuwde mijn man mij omdat er een groep Turkse tortels was neergestreken in de perenboom in onze voortuin. Het waren er zes in totaal.

Vanuit de boom keken ze voortdurend al weifelend naar beneden, naar de voedertafel. Eén tortel waagde een poging, maar durfde toch niet te landen op de tafel. Uiteindelijk gingen ze op de grond eten. Op het gras strooi ik voer voor de vogels die het liefst van de grond eten zoals de heggenmus. De tortels in vlucht zijn niet helemaal scherp en dat komt omdat ik de instellingen van de camera niet op tijd had aangepast.

De Turkse tortel is op zich geen bijzondere verschijning, maar dat een groep in de winter komt foerageren in onze tuin, dat hadden we nog niet eerder meegemaakt. We hebben ze na die ene ochtend niet weer gezien.

De vlindertuin in de Orchideeën Hoeve

Ik had nog een fotoserie klaarstaan die ik half december maakte in de vlindertuin in de Orchideeën Hoeve. In de vlindertuin stond een geraamte met lampjes in de vorm van een vlinder. Op het geraamte zat een Zebravlinder.

Op een plant zat de Heliconius Hecale waarbij de roltong samenviel met een lampje op de achtergrond.

Met zijn helblauwe vleugels trekt de Morpho peleides, ook wel blauwe morpho genoemd, de meeste aandacht. De vleugels van deze vlinder zijn overigens helemaal niet blauw. De prachtige blauwe kleur komt tot stand door de nansostructuur op de vleugelschubben, die het licht weerkaatsen. De vlindervleugels bevatten dus geen blauw pigment, de vleugels lijken alleen maar blauw door lichtreflectie.

De morpho gebruikt zijn felle blauwe kleur als afschrikmethode voor de vijand. Als de vlinder zijn vleugels openklapt, lijkt het net alsof er een lichtschakelaar over wordt gehaald. De vijand schrikt hiervan en maakt dat hij wegkomt! Het blauw van de vlinder is overigens heel lastig te fotograferen. Ze vliegen heel onrustig. En als ze stil zitten klappen ze gelijk de vleugels dicht. Aan de onderkant van de vleugels heeft de vlinder meerdere oogvlekken. Deze dienen ervoor om de vijand af te schrikken.

Ik had op die dag alle tijd en ging dus de uitdaging aan. Het was me opgevallen dat ze voornamelijk hoog in de kas vlogen. Om die reden koos ik voor het hoogste plekje in de kas. Met de camera en het 24 – 105 zoomobjectief ging ik op jacht. Van de vele foto’s kon ik 90 % zo in de prullenbak gooien.

Mijn geduld werd beloond, op een gegeven moment streek er een paartje vlak voor mij neer. De voorste is het vrouwtje en de achterste het mannetje. Ik hoopte op een paring, maar meer dan wat gefladder kwam het helaas niet.

Toen ik daar speurend rondliep zag ik een vlinder stil zitten tegen de wand van de kas. Dit was uniek. Het exemplaar was enigszins versleten, maar het blauw kwam nog voldoende tot z’n recht. Aanvankelijk had ik het idee dat deze vlinder niet meer zou kunnen vliegen, maar toen ik even later weer ging kijken was de vlinder toch gevlogen.

Hoog water bij De Zande en Zalk

Van Kampen en het Reevediep reed ik langs de IJssel naar het zuiden. Bij buurtschap De Zande parkeerde ik de auto. Daar zag ik pas echt de gevolgen van het hoge water voor de bewoners. Twee mannen pompten het hemelwater uit hun bootje. De woonboten stijgen mee wel mee met het hoge water, maar die mensen konden hun woonboot alleen met een bootje bereiken.

Van De Zande reed ik door richting Zalk. Halverwege zag ik een boerderij en enkele huizen die ook alleen per boot bereikbaar waren.

In Zalk parkeerde ik de auto in een woonwijk en stak ik de Zalkerdijk over naar het Zalker veer. Dit is een veerpont wat voetganger en fietsers over de IJssel brengt. Althans bij normale omstandigheden. De bewoners die aan het straatje wonen richting het veer zullen vast spannende dagen beleven. De koeien en de ooievaars hebben geen last van die spanning.

Dit was de laatste fotoserie van mijn uitstapjes naar het hoge water op 26 en 27 december. Wat mij betreft is het mooi geweest en mag het gaan stoppen met regen. Ik heb nu wel zin in winterse plaatjes…

Kampen is veilig dankzij bypass, het Reevediep

Op 27 december ben ik opnieuw naar de IJssel gereden. Deze keer koos ik voor Kampen. In het buitengebied maakte ik een foto van schepen op de IJssel die stroomafwaarts voeren. De uiterwaarden staan volledig onderwater. Zie Google Maps. Het weer werkte niet mee. Het was grijzer dan grijs. Mooier ging het op die dag niet worden.

Nadien reed ik door naar Kampen. Ik maakte een wandeling over de kade. Een voorbijganger vertelde dat het water wel eens veel hoger heeft gestaan. In dat jaar was ook het voetpad ondergelopen. Ik kwam langs het beeld van het jongetje met de Kamper steur. De Kamper steur gaat over het verhaal van een aantal honderden jaren geleden, toen inwoners van Kampen een belletje om de nek van de steur deed om deze terug te kunnen vinden. De legende kun je lezen op deze site.

Vrachtschip Gillis uit Oppenhuizen zwoegde met een volle vracht tegen de stroom in richting Zwolle. Toen het schip uit zicht verdween stapte ik in de auto om mijn weg te vervolgen. Ik koos voor een route langs de IJssel richting Zalk. Bij de Molenbrug maakte ik de volgende stop.

Bij de volgende brug was de belangstelling groot, mensen stonden te kijken en te fotograferen. Als er iets valt te zien dan ben ik daar met mijn camera graag bij, dus parkeerde ik de auto aan de zuidkant van de brug. Bij onderstaande foto is het zicht op Wilsum.

Zonder dat ik het van tevoren had gepland was ik terechtgekomen bij de brug over het Reevediep. Zie Google Maps. Het Reevediep is een nieuwe waterverbinding tussen de IJssel en het Drontermeer. Deze hoogwatergeul is er om in extreme omstandigheden hoogwater van de IJssel af te voeren via het Drontermeer en het Vossemeer, naar het IJsselmeer. Het zorgt ervoor dat Kampen en zijn omgeving veilig is bij extreem hoog water. Op deze site en deze site kun je er alles over lezen.

Onderstaand filmpje geeft een goed beeld van de situatie.

Een volgende keer reizen we verder langs de IJssel en de hoge waterstanden.

Hoog water bij de IJssel

We hebben in de periode te maken met extreem hoge waterstanden. Op het moment van schrijven is het water aan het zakken, maar begin januari wordt er weer een stijging verwacht. Zie dit bericht. Op tweede kerstdag ben ik vroeg op pad gegaan om de hoge waterstanden te fotograferen. Vanaf de Vecht ben ik doorgereden naar de Geldersedijk. Daar vond ik een verhard plekje onderaan de dijk waar ik deze foto’s maakte. Op Google Maps kun je mooi zien wat de normale loop van rivier de IJssel is.

Zicht op Brug Katerveer II.

De Geldersedijk is hoog genoeg. De huizen aan de westkant van de dijk staan veilig.

Een eindje verder kon ik nog een keer een stop maken onderaan de dijk. Mijn plan was om door te rijden naar Zalk, maar dat is op die dag niet gelukt. Het thuisfront had mij nodig. Op de laatste foto zie je aan de horizon de kerktoren van Zalk.

De volgende dag ben ik weer op stap geweest, maar daarover later meer.

Hoog water bij de Vecht

In deze periode hebben we te maken met extreem hoog water. Elf waterschappen hebben opgeschaald. Met name in het oosten zijn extra mensen en middelen ingezet. Zo zijn rond de Regge, Dinkel en Vecht waterstanden gemeten die eens in de tien jaar voorkomen. De waterschappen blijven dag en nacht aan het werk om het water in goede banen te leiden en zo snel mogelijk af te voeren…

Op tweede kerstdag ging ik vroeg op pad om foto’s te maken van het hoge waterpeil. Vanaf de uiterwaarden van het Zwarte Water reed ik door naar de Vecht. In buurtschap Genne kon ik mijn auto parkeren op een verhard gedeelte naast de doorgaande weg.

Het water van de Vecht heeft tot aan de ruimte tot aan de dijk ingenomen. Dat betekent voor deze mensen dat ze voorlopig niet in hun achtertuin kunnen komen.

De overstroming van de Vecht is een zegen voor de natuur. De Vecht heeft kalkrijk water. Tijdens overstromingen stroomt het door de kalkarme en inmiddels sterk verzuurde zandgronden van Oost-Nederland. Het is afkomstig van kalksteenlagen die in het Duitse brongebied in de ondergrond zitten. Bij elke overstroming bleef een klein beetje van het Duitse kalk achter op het voedselarme zand. Dat vormde een uniek milieu, met een hoge soortenrijkdom. De typische natuur van het Vechtdal is van die kleine beetjes kalk afhankelijk. Dat zijn de oeroude ‘koelanden’, stroomdalgraslanden die ‘s zomers paars en roze kleuren van de tijm en steenanjer, aangevuld met blauwe knoop, geel walstro en nog tientallen andere kenmerkende bloemen. Bron is deze site.

Van de Vecht reed ik door de IJssel, wordt vervolgd.

Galloways omringd door water

In deze periode hebben we te maken met extreem hoog water. Elf waterschappen hebben opgeschaald. Met name in het oosten zijn extra mensen en middelen ingezet. Zo zijn rond de Regge, Dinkel en Vecht waterstanden gemeten die eens in de tien jaar voorkomen. De waterschappen blijven dag en nacht aan het werk om het water in goede banen te leiden en zo snel mogelijk af te voeren…

Op tweede kerstdag ging ik al vroeg op pad om foto’s van te maken van het hoge water. Tijdens mijn wandeling over de Gennerdijk zag ik in de verte een bijzonder tafereel.

Op twee stukken hoger gelegen land stond een kudde koeien omringd door water. Aanvankelijk was ik verontwaardigd. Dit leek me niet de bedoeling…

Terwijl ik daar stond te fotograferen kwam de boer aanrijden met voer voor de koeien. Ik raakte men hem in gesprek. Door vragen te stellen kwam ik erachter wat de achtergrond was van wat ik daar zag. Mijn verontwaardiging verdween. Ik had teveel door de ogen van een onwetende burger gekeken…

Deze koeien zijn van het ras Belted Galloway. De Belted Galloway is goed aangepast aan barre klimatologische omstandigheden, heuvelachtig terrein en ruige begrazing op grof gras;  Het is normaal dat het vee de hele winter buiten blijft, ongeacht het weer. Zou je deze koeien op stal zetten dan gaan ze dood door de warmte. De boer zorgt dat ze voldoende eten hebben. De koeien staan en liggen er ontspannen bij. Ze eten, drinken en herkauwen. Dat is voor de boer een teken dat het goed gaat. In deze uiterwaarden is het gebruikelijk dat het hoog water wordt, alleen op dat moment is het extremer.

De kudde omringd door het hoge water geeft veel bekijks. Bijna alle voorbijgangers stoppen om foto’s te maken. Omdat de boer best lang bezig was bij de koeien hield ik het voor gezien en wandelde terug richting de auto. Toen ik mij nog een keer omdraaide zag ik dat enkele koeien het water inliepen. De boer had al verteld dat dat een normaal patroon is van de koeien en dat het geen kwaad kon. Het is daar niet diep en ze kunnen niet meegesleurd worden door stromend water. Na hun verkenningstochtje stapten de Galloways weer in alle rust terug naar hun eiland.

Na bovenstaande gebeurtenis kwam de boer intussen weer mijn kant oprijden. Nadat hij het hek achter zich gesloten had maakten we wederom een praatje. Nu gingen we wat dieper in op het leven als boer. Over gebeurtenissen ‘in het voorhuis en achterhuis’. Over boer versus burger. Over het vergrootglas waaronder een boer ligt.

Uitzonderingen daargelaten, maar ik ga er nog steeds vanuit dat alle boeren goed voor hun dieren zorgen. Terwijl ik die nacht in mijn warme bedje kon blijven liggen zou deze boer nog een paar keer bij zijn kudde gaan kijken.

Hoog water langs de Gennerdijk

In deze periode hebben we te maken met extreem hoog water. Elf waterschappen hebben opgeschaald. Met name in het oosten zijn extra mensen en middelen ingezet. Zo zijn rond de Regge, Dinkel en Vecht waterstanden gemeten die eens in de tien jaar voorkomen. De waterschappen blijven dag en nacht aan het werk om het water in goede banen te leiden en zo snel mogelijk af te voeren. Donderdag 28 december wordt een hoogwaterpiek bij Lobith verwacht van circa 14.70 meter boven NAP. Die verplaatst zich de dagen erna over de rivieren door Nederland heen. Ook de komende dagen wordt nog regen voorspeld. Het hangt er dan van af hoeveel men tussentijds heeft kunnen wegpompen. Men houdt er rekening mee dat de waterpeilen nog wat verder stijgen en dat de rivieren op plaatsen nog breder uitwaaieren.

Op tweede kerstdag ging ik al vroeg op pad om er foto’s van te maken. Na mijn rondgang om en in Gemaal Streukelerzijl reed ik verder over de Gennerdijk. De boten die in de winter op het land zijn gestald gaan bijna weer drijven…

Op de verharding nabij natuurgebied De Brommert parkeerde ik mijn auto en ging te voet verder. Zie Google Maps. Ik was wel blij dat ik tot dusver geen tegenliggers was tegengekomen, want uitwijken is op dit smalle weggetje nu geen optie.

De Brommert is een gebied waar in het voorjaar duizenden kievitsbloemen bloeien. In april 2022 was ik daar voor het eerst en maakte ik deze fotoserie. In de winter vormt dit gebied de uiterwaarden van het Zwarte Water. De overstromingen zijn belangrijk voor het voortbestaan van de kievitsbloem. Zij zorgen voor een natuurlijke bemesting en verspreiding van de zaden.

De Gennerdijk is hoog genoeg. De huizen die aan de oostkant tegen de dijk zijn geplakt staan daar veilig. En ook de schaapjes blijven daar op het droge.

Aan de horizon stond groot materieel opgesteld. Inzoomend concludeerde ik dat dit materiaal voorlopig niet gebruikt kan worden, het is volledig omringd door water.

Wandelend over de Gennerdijk zag ik in de verte een bijzonder tafereel. Dat vroeg om nader onderzoek.

Maar daarover morgen meer…