Urk en de vissers

Ik rond eerst de serie af die ik maakte tijdens de fotokuier samen met Jan. We parkeerden onze auto vlak bij het Urker Vissersmonument. Dit monument, gelegen aan de haven, herdenkt de vissers die op zee zijn omgekomen. Het bronzen beeld van een vissersweduwe, die turend over het water staat, symboliseert het verdriet van de achterblijvers. De gedenkplaten met honderden namen herinneren aan de zware offers die de visserij door de eeuwen heen heeft gevraagd. Daarmee is het monument een van de meest betekenisvolle plekken van Urk.

Opvallend is dat de namenlijst begint in 1717. Dat betekent niet dat er daarvoor geen slachtoffers vielen, maar van eerdere ongevallen zijn helaas geen betrouwbare gegevens bewaard gebleven.

In de afgelopen jaren is de lijst met namen steeds korter geworden. Dat betekent overigens niet dat de visserij zonder risico’s is. Op de Noordzee komen nog steeds zware stormen, branden aan boord, aanvaringen en man-overboordsituaties voor. Maar waar vroeger een technisch mankement of een plotselinge storm gemakkelijk tot een scheepsramp kon leiden, zorgen moderne technieken en veiligheidsmaatregelen er tegenwoordig meestal voor dat bemanning en schip behouden blijven.

Vanaf het monument liepen we langs het Kerkje aan de Zee richting de vuurtoren. Over het bijzondere verhaal ‘De schedels van Urk’ schreef ik in dit bericht.

De straten in dit gedeelte van Urk hebben namen als Wijk 3 en Wijk 4. Op de naambordjes aan de huizen staat eerst de wijknaam, gevolgd door het huisnummer. Aan een gevel hing echter een bordje met de naam Vuurtorenstraat. Die naam kan ik niet terugvinden op Google Maps. Bijzonder!

Sommige straatnaambordjes herinneren aan het oude Urk, waar de visserij van oudsher een belangrijke rol speelt. Die verbondenheid met de zee is nog altijd zichtbaar. Urk heeft bijvoorbeeld nog steeds de grootste vissersvloot van Nederland, met circa 55 actieve kotters. De vloot is de afgelopen jaren wel kleiner geworden door saneringen en strengere regelgeving voor de visserij. Veel Urker ondernemers investeren daarom in modernere en veelzijdigere schepen.

Opmerkelijk is dat de visserijsector op Urk als geheel economisch sterk blijft. Hoewel de eigen vloot kleiner wordt en de aanvoer van lokaal gevangen vis is afgenomen, groeit de visverwerkende industrie juist sterk. Urk verwerkt tegenwoordig grote hoeveelheden geïmporteerde vis uit onder meer Noorwegen, IJsland, Griekenland en Turkije. Daarmee heeft het dorp een belangrijke internationale positie opgebouwd in de visverwerking en -handel. De vissector blijft dan ook van groot economisch belang voor Urk.

Helaas was de vuurtoren gesloten. We wandelden daarom om de vuurtoren heen. Voordat we daaraan begonnen, had ik eerst nog een tijdje overgetrapt met een jongetje dat daar met een bal aan het spelen was. Het was de bal van zijn broer, vertelde hij vol trots.

Jan nam even plaats op een bankje met een prachtig uitzicht over het IJsselmeer, terwijl ik alvast het trapje afdaalde om een foto te maken van de vuurtoren en de huizen die boven op de dijk staan. Wat moet het geweldig zijn om daar te wonen, met zo’n prachtig uitzicht over het IJsselmeer!

Na dit rustmoment liepen we verder naar de haven. Daar was van alles te zien: oude kotters, botters, een scheepswerf, oude visnetten en nog veel meer. Op de vierde foto zie je rechts Jan, leunend tegen een meerpaal, terwijl hij met tegenlicht een prachtige serie foto’s van de netten maakt. Die serie is te zien in dit bericht.

Na ons mooie rondje door de haven van Urk wandelden we onderlangs de dijk terug naar de auto. Gelukkig stonden er onderweg regelmatig bankjes waar Jan even kon uitrusten. Daarna stapten we in de auto en reden we naar onze volgende bestemming.