Hoogveen

Bargerveen, laag waterpeil en dreigende lucht

/ Jetskefotografie / 16 Comments

Vandaag laat ik de laatste fotoserie zien van onze heerlijke vakantie in Drenthe.

Op een middag stapte ik op de fiets en reed naar het Bargerveen, want ik wilde kijken of ik nog wat vogels kon scoren. Deze driewieler laat mooi zien hoe breed de fietspaden daar zijn. Dat fietst heerlijk en je kunt elkaar gemakkelijk passeren. In de verte kwam een dreigende lucht opzetten. Ik had de Buienradar bekeken en met een beetje geluk zou de bui langs mij heen trekken.

Ik nam het doodlopende pad dat naar een kijkhut leidt. De betonnen kijkhut zonder enige sfeer ziet er behoorlijk hufterproof uit, maar gezien de zwartgeblakerde plekken is hier blijkbaar iets anders gebeurd dan vogels spotten. Om vogels te kijken is deze kijkhut overigens niet erg handig. Hoewel ik met mijn 1,71 meter niet bepaald klein ben, kon ik niet goed door de bovenste kijkgaten kijken.

Toen ik weer bij de fiets kwam, hoorde ik een onbekend vogelgeluid. De Merlin Bird ID-app gaf aan dat het een goudvink zou kunnen zijn. Ik heb lang getuurd en gewacht, maar de mooie vogel liet zich helaas niet zien. Jammer!

Ik fietste verder het Bargerveen in. Ik twijfelde wel even, want de donkere lucht kwam inmiddels behoorlijk dichtbij. Gelukkig viel het mee en kreeg ik uiteindelijk maar een paar druppels regen.

Een paar dagen later maakte ik tijdens een wandeling in het Bargerveen onderstaande foto. Zodra ik stilstond, had ik behoorlijk last van dazen. Gelukkig gingen ze niet altijd op mij zitten, maar ook regelmatig op mijn zwarte telelens.

Ik vroeg aan deze dames of hun paarden ook veel last hadden van de dazen. Dat beaamden ze. Eigenlijk zou je je in de natuur tegen dazen en andere insecten moeten beschermen met lange mouwen en een lange broek. Met temperaturen van rond de 30 graden is dat alleen geen pretje!

Aan het begin van het Bargerveen staat een peilstok. Jammer genoeg heb ik op de eerste vakantiedag geen foto gemaakt, maar op 30 juli, aan het einde van onze vakantie, stond het peil opvallend laag. Even verderop maakte ik een foto van het ven bij het Huussie van Uneken. Ook daar was het waterpeil in die paar weken flink gezakt. De fotoserie van het Huussie van Uneken bij een hoger waterpeil kun je in dit bericht op mijn weblog bekijken.

Ook de bloeiende heide kreeg steeds meer dorre plekken. Voor het herstel van het hoogveen in het Bargerveen is een structureel hoog waterpeil absoluut noodzakelijk. Zonder voldoende water kan veenmos niet groeien, oxideert het oude veen en zakt het maaiveld verder weg. Het hele systeem draait uiteindelijk om één ding en dat zijn natte voeten.

Op het moment van schrijven is het moeilijk voor te stellen dat we een langdurige droge periode met lage waterstanden hebben gehad. Sindsdien is er alweer veel regen gevallen en lijkt de natuur zich grotendeels te herstellen. Toch zijn voor het herstel van zowel het neerslagtekort als het grondwater een natte herfst én winter nodig. Dat betekent dat het tekort pas in de winter van 2026–2027 helemaal is weggewerkt.

Bargerveen, een eerste kennismaking

/ Jetskefotografie / 7 Comments

We verbleven op een camping vlak bij het Bargerveen. Het was dan ook vanzelfsprekend dat mijn eerste fietstocht naar dit bijzondere natuurgebied zou zijn. Vanaf het moment dat ik het natuurgebied inreed. was ik helemaal verrukt. Het brede fietspad voerde door een uitgestrekt landschap met prachtige vergezichten, waar rust en ruimte de boventoon voerden. Vooral de vele vennen vond ik prachtig. Het spiegelende water, omringd door heide en veen, gaf het landschap een bijna verstilde sfeer.

Ik stapte af bij een groep wilde lupinen. Hun paarse bloemen vormden een prachtig contrast met het groen van de omgeving. Voor mij horen de lupinen helemaal bij Drenthe.

Het Bargerveen ontstond ongeveer 12.000 jaar geleden als hoogveenlandschap. Eeuwenlang werd het gebied gebruikt voor turfwinning en landbouw, waardoor er nog maar weinig van het oorspronkelijke hoogveen overbleef. Sinds de jaren negentig is het gebied echter op grote schaal hersteld. Dankzij deze natuurontwikkeling is het Bargerveen uitgegroeid tot een van de laatste levende hoogveengebieden van Europa.

Mijn fietstocht schoot niet echt op. Om de haverklap zag ik weer iets dat mijn aandacht trok. Zo kwam ik bij een ven waarin een klein hutje half in het water stond. Later las ik dat dit het Huussie van Uneken is.

Dit eenvoudige veenhutje diende vroeger als schuilplek voor boer Uneken uit Weiteveen tijdens het zware werk in het veen. Door de vernatting van het Bargerveen ten behoeve van het hoogveenherstel staat het tegenwoordig midden in het water. Het scheefgezakte hutje is daardoor uitgegroeid tot een fotogeniek en sfeervol symbool van het vroegere veenleven, waar cultuurhistorie en natuur op een bijzondere manier samenkomen.

Een opvallende plant in het Bargerveen is het veenpluis. Deze plant uit de zeggefamilie groeit vooral in natte hoogvenen en moerassen. In juni en juli tooien de witte, pluizige vruchtpluimen het landschap en lijken ze zachtjes boven het veen te zweven. Het is een van de meest kenmerkende planten van het Bargerveen. Natuurlijk ben ik even door mijn knieën gegaan om er een paar foto’s van te maken.

Wordt vervolgd.