Al geruime tijd hadden we geen eekhoorn meer in onze tuin gezien. Daarom was het een leuke verrassing toen er deze week ineens weer eentje opdook. Hij zat in de voortuin, tegen de stam van de perenboom.
Dat was niet zomaar een willekeurig plekje; aan de stam hangt namelijk een voederbakje, gevuld met walnoten van onze eigen walnotenboom. De eekhoorn weet dat blijkbaar feilloos te vinden. Overigens maakt niet alleen hij gebruik van deze lekkernij. Ook spechten komen graag op de walnoten af en zodra een noot is gekraakt, verschijnen er vaak kleinere vogels die de achtergebleven kruimeltjes oppikken.
Bovenstaande foto’s maakte ik vanuit de woonkamer. Omdat de eekhoorn lange tijd boven op het nestkastje bleef zitten, besloot ik de gok te wagen en naar buiten te gaan om daar foto’s te maken. Heel voorzichtig sloop ik achter de auto’s langs en vond, achter de coniferenhaag van de buren, een mooi plekje om me verdekt op te stellen.
Inmiddels was er een tweede eekhoorn verschenen. Misschien was dat wel de reden dat de walnoten niet direct werden opgegeten. In plaats daarvan begon de eekhoorn zijn buit te verstoppen, zoals hier in het gras.
En daar ging de eekhoorn weer naar boven om de volgende walnoot op te halen. Later vertelde mijn man dat hij het bakje had bijgevuld met vijf walnoten. Vervolgens was hij er getuige van hoe de eekhoorn alle vijf de noten op verschillende plekken in onze tuin verstopte.
In de voortuin hangt een mandje met walnoten. Ooit bedoeld voor de eekhoorn, maar die laat zich de laatste jaren nauwelijks nog zien. Toch vult mijn man het mandje elke ochtend trouw met walnoten van onze eigen boom. Sinds enige tijd heeft een grote bonte specht het mandje met walnoten ontdekt en komt hij er graag van snoepen. Een welkome gast.
Regelmatig gebeurt het dat een koolmees of pimpelmees aanschuift voor een hapje, nadat de specht de walnoten heeft gekraakt. Wat voor hem misschien restjes zijn, blijkt voor de kleine vogels een feestmaal. Zo wordt het mandje in de voortuin, ooit bedoeld voor één bezoeker, inmiddels gedeeld door een bont gezelschap aan gevleugelde gasten.
In onze tuin staat een enorme walnotenboom. De vorige eigenaar heeft een walnoot geplant en daar is deze boom uit voortgekomen. Wij wonen bijna 30 jaar in dit huis, de boom zal pakweg 50 jaar oud zijn. We zijn blij met deze boom om diverse redenen. Behalve de productie van walnoten houdt de boom in de zomer de muggen op afstand. En bij zonnig weer met hoge temperaturen geeft het bladerdek schaduw aan onze kippen die eronder scharrelen.
Dit jaar hadden we een goede walnotenoogst. Dit verschilt per jaar. Onder de boom lag het bezaaid met walnoten. We raapten ze dagelijks en hadden er dagen bij met een opbrengst van wel 160 noten. De walnoten liggen te drogen op een droogloopmat in de garage. Een kennis heeft net als eerdere jaren walnoten gehaald. Ze maakt er walnotentaarten van. Volgens haar bestaan er geen lekkerdere walnoten dan die van de ‘eigen’ boom…
De walnotenboom staat van april tot en met mei in bloei, dus dan kan er een bevruchting plaatsvinden. Een walnotenboom heeft mannelijke en vrouwelijke bloemen. In theorie kan een walnotenboom met zijn eigen bloemen voor een bevruchting zorgen, maar de katjes en trosjes bloeien niet tegelijkertijd, waardoor je toch een andere walnotenboom nodig hebt voor de bevruchting. Het stuifmeel van de katjes bereikt de vrouwelijke bloementrosjes dankzij de wind. Toen ik dit verhaal las was ik verbaasd over het grote aantal vruchten aan onze boom, er staat namelijk geen andere walnotenboom in de buurt.
De walnoot zit met zijn houtachtige bruine schaal in een groene ronde vrucht. Deze groene ronde vrucht wordt ‘bolster’ genoemd.
Direct na de bevruchting begint de walnoot te groeien. De noot zit dan al in de bolster. Na ongeveer 3 maanden is de walnoot volgroeid. Eind september / begin oktober zal de binnenkant van de bolster veranderen. Het weefsel tussen de bolster en de noot zal bruin worden, zodat de bolster niet meer vastzit aan de noot. Halverwege oktober zal de bolster opensplijten en de walnoot (dus noot met schaal) eruit vallen.
Walnoten die op de grond vallen zijn rijp voor consumptie. Meestal zitten er nog wel stukken van de bolsters vast aan de walnoot. Het is wel belangrijk om de walnoten snel te rapen want anders zitten ze al snel vol met schimmels. Er liggen ook leeggegeten walnoten op andere plaatsen in de tuin…
Eksters, kraaien en roeken zijn dol op walnoten.
Kraaien en roeken hamsteren in de herfst de noten en verstoppen die om ze vervolgens in de winter op te eten. Kraaiachtigen gebruiken bijvoorbeeld het verkeer om de noot gekraakt te krijgen. Ze laten de noten op een drukke straat vallen en blijven wachten totdat er een auto overheen rijdt. Op internet zijn daar filmpjes van te zien.
Met de telelens in de aanslag heb ik meerdere malen verdekt in de tuin zitten wachten op roeken die walnoten kwamen stelen.
Kraaiachtigen zijn slimme vogels. De aanwezigheid van mensen die het op hen ‘gemunt’ hebben ze direct in de gaten. Terwijl ik daar zat met de camera plukten ze de noten uit het zicht, aan de achterkant van de boom. Uiteindelijk heb ik er eentje door het bladerdek op heterdaad kunnen betrappen.
Walnoten hebben veel verschillende gezonde eigenschappen die onder andere goed zijn voor onze hersenen. Niet alleen is de noot echt brainfood, maar hij draagt ook bij aan een goede nachtrust, gewichtsverlies en verlaging van het cholesterol. Zo wordt het in ieder geval gesteld in dit en in dit (niet-wetenschappelijke) artikel. Ik smul in ieder geval dagelijks van de walnoten uit eigen tuin.
