De Rietplas en de Koppelsluis

Een van de fietstochten tijdens onze vakantie in Drenthe voerde ons naar Emmen. We namen de afslag richting de Rietplas, zie Google Maps

De Rietplas en de omgeving eromheen hebben voor ons een bijzondere betekenis. Het is namelijk een van de vele grote projecten waarbij de broer van mijn man als projectleider betrokken is geweest evenals bij de aanleg van Wildlands. In die jaren hebben mijn man en ik hem daar eens opgezocht op zijn werk, in de directiekeet op Parc Sandur. Het was dan ook best bijzonder om hier nu weer opnieuw te zijn. Hij is helaas overleden, te vroeg. Wat zou het mooi zijn geweest als we dit bezoek nog met hem hadden kunnen delen en samen herinneringen hadden kunnen ophalen aan zijn werk hier.

De Grote Rietplas bij Emmen is een aangelegd recreatiemeer dat in de jaren ’90 is ontstaan door zandwinning. Het gewonnen zand werd onder andere gebruikt voor de aanleg van de A37. Rondom de plas liggen verschillende strandjes, eilanden, wandelbos en kunstwerken. De Grote Rietplas is verbonden met de oudere Kleine Rietplas, die in 1990 werd aangelegd. Samen vormen de twee plassen een uitgestrekt recreatiegebied waar natuur en recreatie mooi samenkomen. Aan de oever van de Grote Rietplas ligt Parc Sandur, met onder andere een winkelcentrum en een golfbaan.

Vanaf de Rietplas reden we in oostelijke richting en kwamen we langs het Oranjekanaal Noordzijde. Op de brug en bij de molen aan het Jacoba Omvleepad stopten we even om foto’s te maken.

Vanaf Emmen fietsten we met een omweg weer richting de camping. We reden daarbij over het enorme Bedrijvenpark A37, wat niet bepaald de mooiste route was. Vervolgens fietsten we langs de hoofdweg door Nieuw-Dordrecht. Even verderop sloegen we rechtsaf een fietspad op. Vanaf dat moment veranderde het landschap volledig en kwamen we door een verrassend mooi en rustig gebied. Het fietspad bracht ons uiteindelijk bij de Koppelsluis.

De Koppelsluis bij Klazienaveen-Noord is een opvallend waterwerk in het Koning Willem-Alexanderkanaal. De dubbele schutsluis werd aangelegd als onderdeel van het Veenvaartproject, dat in 2013 werd geopend. Daarmee werden oude vaarverbindingen tussen de Drentse en Groningse Veenkoloniën hersteld en ontstond een doorgaande route richting Duitsland.

Het kanaal kruist hier de Hondsrug, de zandrug die tijdens de ijstijden is gevormd. Dat zorgt voor een hoogteverschil van ongeveer vijf meter. Vanaf het IJstijdpad is goed te zien hoe dit in de praktijk wordt opgelost: schepen overbruggen het hoogteverschil in twee stappen, waarbij ze telkens een kolk van de sluis passeren. Elke kolk heeft een verval van ongeveer 2,5 meter.

Die oplossing is niet alleen technisch interessant, maar ook bijzonder om vanaf de kant te bekijken. In plaats van één diepe schutkolk is gekozen voor twee opeenvolgende kolken. Zo kunnen recreatievaart en kleine beroepsschepen het hoogteverschil geleidelijk en gecontroleerd overbruggen.

De Koppelsluis vormt daarmee een belangrijk onderdeel van de Veenvaart. De vernieuwde vaarroute verbindt onder meer Emmen, Ter Apel en Klazienaveen met het Duitse grensgebied. Wat ooit verloren gegane verbindingen waren, is zo opnieuw onderdeel geworden van het vaarlandschap van Zuidoost-Drenthe. Tegelijkertijd biedt de route nieuwe mogelijkheden voor recreatie en toerisme in de regio.

Ik maakte een praatje met de sluiswachter. Hij vertelde dat ze wachtten op de rondvaartboot. Omdat ik wel benieuwd was naar het schutten van deze dubbele sluis, besloot ik te blijven wachten. Mijn man fietste alvast terug naar de camping.

Even later arriveerde de snikke Johannes Veldkamp. Deze rondvaartboot werd in 1907 in Lemmer gebouwd en is een zogenaamde Groningse trekschuit. In 1937 voer het schip al door Drenthe, toen nog onder de naam Koopmans Welvaren. Tegenwoordig wordt de Johannes Veldkamp gebruikt voor vaartochten over de kanalen van Zuidoost-Drenthe. Het was mooi meegenomen dat ik dankzij het praatje met de sluiswachter niet alleen iets meer over de sluis te weten kwam, maar ook het schutten van deze bijzondere rondvaartboot kon meemaken.

Omdat er twee sluiskolken zijn, zijn er overigens ook twee sluiswachters. Ik vind het altijd mooi om te zien hoe de begroeiing overal een plekje zoekt, zoals in deze sluisdeur.

Nadat een ander bootje vanaf de westkant de sluis was ingevaren, sloten de sluisdeuren zich weer. Ik wachtte het schutten niet af, maar vervolgde mijn weg voor het laatste stukje naar de camping.

12 thoughts on “De Rietplas en de Koppelsluis

    • Ik vind het ook altijd mooi om er naar te kijken. Ik leerde nu wel dat de sluizen tegenwoordig een verticale stang i.p.v. een bolder hebben om hun touw aan vast te knopen. Als het schip zakt glijdt het touw mee naar beneden.

      Tijdens onze vaarvakanties in Friesland vond ik de sluizen altijd het spannendst.

    • Dankjewel.

      Ik trof het inderdaad met de passage van de snikke. Zo druk is het daar niet en dan had ik het schutten niet meegemaakt.

      Ik had nog niet eerder van een dubbele sluis gehoord. Er komt hier nog een bijzondere sluis langs binnenkort.

Leave a Reply