Op een ochtend werd ik getipt over het scheren van alpaca’s bij een kennis in de buurt. Van zowel de eigenaar als de scheerders kreeg ik toestemming om dit proces te fotograferen, zij het met enkele restricties.

Zoals bij veel ‘onnatuurlijke’ ingrepen bij dieren brengt ook het scheren enige stress met zich mee. Om het proces zo veilig en verantwoord mogelijk te laten verlopen, zowel voor de alpaca’s als voor de scheerders, worden daarom verschillende maatregelen genomen.

Wanneer foto’s van die maatregelen zonder context op social media zouden verschijnen, is de kans groot dat daar snel een oordeel over wordt gevormd. Daarom wil ik met dit bericht niet alleen inzoomen op het proces, maar ook uitleg geven over de werkwijze en de redenen achter bepaalde handelingen.

Het scheren van alpaca’s verloopt anders dan het scheren van schapen. Een schaap wordt doorgaans in een zittende houding geschoren, maar bij alpaca’s is dat vanwege hun stijve ruggengraat niet mogelijk. Daarom kunnen alpaca’s alleen staand of liggend worden geschoren. Staand scheren heeft de voorkeur, omdat dit voor het dier het minst stressvol is. In de praktijk blijken veel alpaca’s echter te onrustig om langere tijd stil te blijven staan. Daardoor neemt de kans op verwondingen tijdens het scheren toe, zowel voor het dier als voor de scheerder.

Om het scheren zo veilig mogelijk te laten verlopen, wordt een alpaca daarom meestal in zijligging op een mat op de grond of op een speciale tafel gelegd. De poten worden voorzichtig vastgezet, zodat de scheerder veilig kan werken en de huid strak blijft tijdens het scheren. Hierdoor kan de vacht vlot en gecontroleerd worden verwijderd, met een zo klein mogelijke kans op verwondingen. Op de website van AlpacaKust kun je meer lezen over de procedure.

Nadat de vacht is geschoren worden de kop en de poten bijgeknipt. Tijdens en na het scheren wordt het dier meteen gecontroleerd op de algemene gezondheidstoestand. De scheerder geeft de eigenaar daarbij advies, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van schurft.

Ook de hoeven worden geknipt en het gebit wordt gecontroleerd. Indien nodig worden de tanden licht afgeslepen. Het scheren is daarmee meer dan alleen vachtverzorging: het is een jaarlijks terugkerende en noodzakelijke handeling voor het welzijn van de alpaca’s. Wanneer de dieren hun dikke wol zouden behouden, kunnen zij in de zomer namelijk moeilijk hun warmte kwijt, met oververhitting als mogelijk gevolg.

De moeder was als eerste klaar. Na het scheren bleek dat er nog maar ongeveer een derde van haar over was. Haar jongen moesten duidelijk wennen aan de nieuwe coupe van hun moeder. Er werd nieuwsgierig gekeken, gesnuffeld, er klonken zachte hummende geluidjes en er werd zelfs een beetje gespuugd.

Alpaca’s spugen vooral naar elkaar en veel minder snel naar mensen. Dat laatste gedrag wordt vaker met lama’s geassocieerd.

Toen moeder en haar drie jongen waren geschoren, mochten ze weer naar buiten. Het was duidelijk te zien dat ze dat prettig vonden: ze sprongen vrolijk de wei in, rolden door het gras, krabden hun rug en snuffelden uitgebreid aan elkaar. Het was een mooi om te zien.

Ik vond het bijzonder om dit mee te maken. Dat kwam niet alleen door de vakkundige en de snelle werkwijze van de scheerders, maar ook door de gemoedelijke sfeer waarop alles verliep.

Er zijn niet veel alpacascheerders, waardoor sommige alpaca’s langer moeten wachten voordat ze aan de beurt zijn. Met de klimaatverandering en de ene na de andere warmterecord is dat allesbehalve prettig voor de dieren. Een eigenaresse uit Franeker vond daar gelukkig iets op, zie de website van Omrop Fryslan.