Rietteelt

Afscheid van het rietland

/ Jetskefotografie / 12 Comments

Als Klaas even niet zijn vader kan helpen dan houdt hij zich graag bezig met zijn grote vriendin, Rhena. Rhena is een lieverd en ze laat zich dan ook alles weggevallen.

Met Rhena kun je je diepste geheimen delen, ze vertelt niets door…

Toen zijn vader aanstalten maakte om een van de rietmachines te starten was Klaas er als de kippen bij.

Klaas mocht van zijn vader aan het touw trekken om proberen de machine te starten. Na een aantal verwoede pogingen nam zijn vader het van hem over. Klaas moet eerst nog wat meer pannenkoeken eten voordat hij zover is…

Klaas Jan maaide met deze kleinere machine de rand van het rietland kaal. Iedere rietstengel wordt meegepakt. Dat iedere rietstengel telt wordt van vader op zoon doorgegeven zo getuigt onderstaande fotoserie. Klaas toonde zich een volwaardige assistent van zijn vader…

Het verveelde ons nog niet, maar de tijd tikte wel door. Dan was daar toch het moment om afscheid te nemen. De beide rietsnijders zwaaiden ons vrolijk uit. Wat mij betreft is deze gezellige middag voor herhaling vatbaar…

Wegdromen in het rietland

/ Jetskefotografie / 22 Comments

We blijven nog even in het rietland van Klaas Jan.

Tussen het fotograferen door was er regelmatig een moment van rust. Jan had daarvoor een mooi plekje gevonden. Ook Klaas Jan pauzeerde regelmatig. Schijnbaar vinden we het alle drie wel gezellig en zinvol om bij te praten.

Rhena, die van jongs af aan meegaat naar het rietland, heeft een leeftijd bereikt waarop ze het rustig aandoet.

Terwijl Jan nog wat langer bleef zitten wandelde ik alvast verder het rietland in .

Op de linker foto is aan de horizon de toren van de Grote kerk van Blokzijl te zien.

Klaas mag dan wel ‘aangesteld’ zijn als aspirant rietteler, hij mag het op z’n jonge leeftijd nog rustig aandoen. Hoe ouder hij wordt hoe meer hij zal kunnen helpen. Nu is het nog vooral spelen en wegdromen…

‘Kijk tante Jetske, het lijkt net een trap’ en hij wees naar de wolken. Voor mij was dat een déjà vu. Toen ik als klein meisje met mijn vader mee ging naar het rietland lag ik ook regelmatig weg te dromen terwijl ik naar de wolken keek. Waardevol dat ook Klaas daar van kan genieten…

Verzilverd riet

/ Jetskefotografie / 15 Comments

Na de fotosessie bij de rietsnijder liepen we terug naar de auto. Voordat we instapten lieten we onze blik dwalen over het riet aan de andere kant van de weg.

Met tegenlicht leek het net of het riet verzilverd was.

Het tegenlicht in combinatie met het verzilverd riet geeft een enigszins surrealistisch beeld.

Het zilverkleurige riet stak mooi af bij het bruin van de lisdodden.

De rietsnijder

/ Jetskefotografie / 13 Comments

Vanaf de vogelkijkhut en de smienten reden Jan en ik richting Earnewâld. Het dorp lieten we links liggen en reden door naar het noorden. Aan de Dominee Bollema van der Veenweg zagen we een rietsnijder bezig. Dat was een mooie gelegenheid voor onze volgende stop. Zie Google Maps.

De rietsnijder was bezig met het uitkammen van het onkruid uit riet. Nadat we enkele foto’s hadden gemaakt onderbrak de rietsnijder zijn werkzaamheden en maakte met ons een praatje. Het was een enthousiaste rietsnijder met hart voor dit vak. Hoe het kammen in zijn werk gaat is goed te zien op dit filmpje wat Jan in 2019 maakte.

Ik ben van kinds af aan opgegroeid met de rietteelt en ook Jan is in de loop van de jaren volledig ingeburgerd in de rietteelt. We hadden dan ook voldoende gespreksstof. De rietsnijder vertelde dat het riet uit Nederland weer in trek was. Jarenlang kon men in Nederland moeilijk concurreren met de Chinese markt. Het riet uit China was stukken goedkoper dan het riet uit eigen land. Het tij is nu gekeerd. Door de hoge brandstofprijzen is het vervoer en daarmee het Chinese riet een stuk duurder geworden.

Terwijl Jan bij de rietsnijder bleef praten en fotograferen wandelde ik verder het rietland in. In de verte zag ik de rietmachine staan en die wilde ik wel even van dichtbij bekijken.

In dit gebied wordt al het riet gemaaid met een rietmachine met rupswielen. Op onderstaande foto is de noodzaak daarvoor goed te zien.

We zoomen in op de rietmachine.

Ik wandelde nog een klein stukje door in dat prachtige gebied.

Na een niet al te lange tijd voegde ik mij weer bij de beide mannen. Jan en ik namen afscheid van deze vriendelijke jonge man en liepen terug naar de auto. We stapten nog niet gelijk, want eenmaal op de weg zagen we een mooi beeld aan de andere kant van de weg. Wordt vervolgd.

Het verdwenen broekbos

/ Jetskefotografie / 11 Comments

Afgelopen week was mijn fotomaatje te gast in Noordwest Overijssel. We gingen naar het rietland vlakbij buurtschap Nederland. Mijn tantezegger, Klaas Jan pacht daar rietland en zorgt dat die percelen schoon worden gemaaid. Klaas Jan had ons van tevoren gewaarschuwd voor de vernieuwde aanblik van het gebied. Onlangs zijn daar rigoureuze werkzaamheden uitgevoerd en de sporen daarvan zijn nog duidelijk te zien.

9J0A9905x

De werkzaamheden bestonden uit het weghalen van grote stukken broekbos.

9J0A9906x

Klaas Jan en zijn oom Errie praatten ons bij over deze werkzaamheden die werden  uitgevoerd in opdracht van Staatsbosbeheer. Als men de natuur zijn gang laat gaan dan krijgt het bos de overhand en verdwijnen de percelen met riet en dat is niet goed voor de biodiversiteit.

9J0A9926y

Een ander gesprekonderwerp was de kwaliteit van het riet. Dat laat dit jaar te wensen over. Het maaien levert meer afval dan bruikbaar riet op. Het loont bijna niet de moeite om het riet uit te kammen. Vele bosjes gemaaid riet worden dan ook bij elkaar geschoven en in de brand gestoken.

9J0A9928x

Nadat we een tijd aan de rand van het perceel hadden staan praten drukte ik de mannen op het hart om vooral door te gaan met het werk. Jan en ik vermaken ons altijd prima met het fotograferen van die werkzaamheden. De mannen gaven echter te kennen dat het tijd was voor de lunch. Jan en ik hebben meteen van de gelegenheid gebruik gemaakt om ook ons broodje op te eten. Het was daar gezellig en heerlijk toeven.

9J0A9934y

Voor het maken van deze post ben ik het archief ingedoken. In 2019 en 2020 maakte ik de volgende foto’s. Op onderstaande foto zie je rechts een perceel met broekbos. Op Google Maps is nog te zien dat er toen nog veel broekbos aanwezig was.

9J0A3802x

Het gebied zoals het was voor de werkzaamheden gaf wel een mooier beeld. Het doet denken aan een coulissenlandschap.

9J0A5648x

Het nadeel van een perceel riet omgeven door bos is dat er veel jonge boompjes zitten tussen het afgemaaide riet. Behalve dat deze jonge boompjes slecht zijn voor de machines moet het allemaal handmatig tussen het riet vandaan worden geplukt.

9J0A5653x

Tot slot nog een foto van het gebied toen het nog omgeven was door het bos.

9J0A5733x

Wordt vervolgd. 

Schaatsen in Dwarsgracht

/ Jetskefotografie / 8 Comments

Vandaag laat ik de laatste serie zien van de prachtige, maar korte winter in de tweede week van februari. Op zondagmiddag reed ik naar de Dwarsgracht. Dwarsgracht is qua uitstraling te vergelijken met Giethoorn, maar dan minder bekend en dus ook minder druk. Dwarsgracht ligt in de Kop van Overijssel. Het dorp ligt midden in natuurgebied,  Weerribben-Wieden. Vroeger werd daar turf gegraven. Daarnaast vormden rietteelt, veeteelt en visserij de belangrijkste bron van inkomsten.

Dwarsgracht heeft een lintbebouwing. De huizen zijn gesitueerd aan weeszijden van de vaart. Aan beide kanten van de vaart loopt een wandel/fietspad. Achter de huizen die aan de oostkant van de vaart staan loopt een weg. Dit is tevens de enige weg en loopt dood aan het eind van het dorp. De huizen aan de westkant van de vaart zijn alleen lopend, per fiets of per boot bereikbaar.

Ik had mijn auto halverwege het dorp geparkeerd en wandelde langs de vaart naar het noorden.

Aan het einde van het dorp stonden de mannen van ‘IJsclub Dwarsgracht’ met hun machines. Ik stel me zo voor dat ze al lang blij waren dat ze weer eens in actie konden komen. Een ouderwetse schaatstoertocht organiseren dat zou helemaal mooi zijn geweest, maar dat zat er dit jaar helaas niet in.

Café Restaurant De Otterskooi had een professionele koek-en-zopiekraam neergezet.  Daar werd gretig gebruik van gemaakt. Net zoals in de rest van het dorp was ook daar de stemming opperbest. Het leek erop dat dit wintertje vele mensen goed deed.

Nadat ik het verste punt van het dorp had bereikt wandelde ik terug naar het zuiden. Onder een bruggetje halverwege het dorp lag een wak. De schaatsers moesten daar een stukje klunen.

Met deze foto neem ik afscheid van Dwarsgracht, het natuurijs en de kort maar krachtige winter. Wat mij betreft mag dit volgend jaar weer…

 

In het rietland

/ Jetskefotografie / 7 Comments

Op de prachtige lentedag waarop ik de bijen en de blauwe druifjes had vastgelegd reed ik ‘s middags naar het rietland van Klaas Jan. Dit rietland is gelegen tussen de buurtschappen Nederland en Kalenberg in natuurreservaat De Weerribben. Toen ik daar aankwam was Klaas Jan in geen velden of wegen te bekennen. Zijn auto stond er wel dus hij moest er wel zijn.

Na een mooie wandeling in het zonnetje, onderwijl genietend van de prachtige natuur, zag ik in de verte de keet van Klaas Jan.

In de buurt van de keet was Sander bezig met het snijden van het riet met behulp van een snit.

Vroeger sneed men alle riet met het snit. Nu worden alleen nog de hoekjes met het snit gesneden waar de rietmachine niet kan komen, zoals hier langs het slootje. Het snijden met snit gaat op de volgende manier. De rietsnijder harkt met het snit de rietstengels naar zich toe. Vervolgens pakt hij die stengels in zijn linkerhand om ze daarna door te snijden met het vlijmscherpe snit. Als zijn hand vol is legt hij het riet op een hoopje vlak achter hem. Ik vertelde aan Sander dat ik vroeger vaak met mijn vader mee ging naar het rietland en dat ik dit werk dan ook deed.

Op mijn vraag hoe Sander in het rietland verzeild was geraakt, vertelde Sander zijn verhaal. Hij zag een rietdekker aan het werk en vroeg zich toen af waar het riet vandaan kwam. Zijn interesse was gewekt. Op een dag fietste hij van school naar huis en toen zag hij ter hoogte van Muggenbeet een rietsnijder bezig met het snijden van het riet. Hij stapte naar die rietsnijder toe en vroeg of hij wel een keer mocht helpen. Dat vond die rietsnijder goed. Die rietsnijder was mijn zwager, Klaas. Toen mijn zwager besloot te stoppen met het snijden van het riet vroeg Sander aan Klaas Jan of hij hem dan mocht helpen. En zo is  Sander regelmatig aan de zijde van Klaas Jan te vinden.

Ook in de rietteelt deed de mechanisatie zijn intrede. Na het snit kwam de rietmaaier (links) en vervolgens de zelfbinder (rechts).  Het meeste riet wordt gemaaid met de zelfbinder. De lichtere rietmaaiers worden ingezet op  stukken die te zwaar zijn voor de zelfbinder. Het woord ‘zelfbinder’ suggereert dat het allemaal vanzelf gaat. Niets is minder waar, riet snijden is arbeidsintensief en zwaar werk. Jan heeft het gehele proces ooit mooi vastgelegd in een film, waarvan hier de trailer is te zien.

Vanaf de plaats waar Sander aan het werk was vervolgde ik mijn weg richting Klaas Jan. Tussendoor genoot ik van het uitzicht. Deze rietstengel stond te ver uit de oever en was ontsnapt aan de rietsnijders.

Wordt vervolgd.