Het verdwenen broekbos

Afgelopen week was mijn fotomaatje te gast in Noordwest Overijssel. We gingen naar het rietland vlakbij buurtschap Nederland. Mijn tantezegger, Klaas Jan pacht daar rietland en zorgt dat die percelen schoon worden gemaaid. Klaas Jan had ons van tevoren gewaarschuwd voor de vernieuwde aanblik van het gebied. Onlangs zijn daar rigoureuze werkzaamheden uitgevoerd en de sporen daarvan zijn nog duidelijk te zien.

9J0A9905x

De werkzaamheden bestonden uit het weghalen van grote stukken broekbos.

9J0A9906x

Klaas Jan en zijn oom Errie praatten ons bij over deze werkzaamheden die werden  uitgevoerd in opdracht van Staatsbosbeheer. Als men de natuur zijn gang laat gaan dan krijgt het bos de overhand en verdwijnen de percelen met riet en dat is niet goed voor de biodiversiteit.

9J0A9926y

Een ander gesprekonderwerp was de kwaliteit van het riet. Dat laat dit jaar te wensen over. Het maaien levert meer afval dan bruikbaar riet op. Het loont bijna niet de moeite om het riet uit te kammen. Vele bosjes gemaaid riet worden dan ook bij elkaar geschoven en in de brand gestoken.

9J0A9928x

Nadat we een tijd aan de rand van het perceel hadden staan praten drukte ik de mannen op het hart om vooral door te gaan met het werk. Jan en ik vermaken ons altijd prima met het fotograferen van die werkzaamheden. De mannen gaven echter te kennen dat het tijd was voor de lunch. Jan en ik hebben meteen van de gelegenheid gebruik gemaakt om ook ons broodje op te eten. Het was daar gezellig en heerlijk toeven.

9J0A9934y

Voor het maken van deze post ben ik het archief ingedoken. In 2019 en 2020 maakte ik de volgende foto’s. Op onderstaande foto zie je rechts een perceel met broekbos. Op Google Maps is nog te zien dat er toen nog veel broekbos aanwezig was.

9J0A3802x

Het gebied zoals het was voor de werkzaamheden gaf wel een mooier beeld. Het doet denken aan een coulissenlandschap.

9J0A5648x

Het nadeel van een perceel riet omgeven door bos is dat er veel jonge boompjes zitten tussen het afgemaaide riet. Behalve dat deze jonge boompjes slecht zijn voor de machines moet het allemaal handmatig tussen het riet vandaan worden geplukt.

9J0A5653x

Tot slot nog een foto van het gebied toen het nog omgeven was door het bos.

9J0A5733x

Wordt vervolgd. 

Het kammen van het riet

Klaas Jan was bezig met het kammen van het riet. Hoe dat in zijn werk gaat dat beschrijf ik hieronder.

De rietmaaier annex bindmachine maait alles af. Dus behalve het riet maait de machine ook takjes, haagwinde, lisdodde etc.  Dat is ook bedoeling, want als de rietsnijder dat niet zou doen dan staat er over een aantal jaren geen riet meer. De rietmaaier/binder knoopt een touwtje om de bosjes en legt ze op de grond. Als er een perceel gemaaid is zet de rietsnijder de bosjes rechtop tegen elkaar. Op die manier kunnen de bosjes alvast een beetje drogen.

Vervolgens wordt het afval uit het riet gekamd. De rietsnijder pakt twee bossen tegelijk vast en snijdt de touwtjes met een snit door. Hij legt ze dan op de kammachine. De kammachine bestaat uit een ronddraaiende band met grote kammen. Dit ronddraaien gebeurt met grote kracht. Je moet de bosjes goed vasthouden want anders wordt alles uit de handen getrokken.

En dit alles gebeurt geconcentreerd en nauwgezet. Op dit filmpje is te zien hoe het rietkammen in zijn werk gaat.

Het uitgekamde riet wordt in een bak gelegd. Als de bak vol is komt er een touw omheen en is er weer een dikke bos riet klaar. In een volgend logje laat ik foto’s zien waarbij Klaas Jan een dikke bos riet wegbrengt.

Wordt vervolgd.

In het rietland

Op de prachtige lentedag waarop ik de bijen en de blauwe druifjes had vastgelegd reed ik ‘s middags naar het rietland van Klaas Jan. Dit rietland is gelegen tussen de buurtschappen Nederland en Kalenberg in natuurreservaat De Weerribben. Toen ik daar aankwam was Klaas Jan in geen velden of wegen te bekennen. Zijn auto stond er wel dus hij moest er wel zijn.

Na een mooie wandeling in het zonnetje, onderwijl genietend van de prachtige natuur, zag ik in de verte de keet van Klaas Jan.

In de buurt van de keet was Sander bezig met het snijden van het riet met behulp van een snit.

Vroeger sneed men alle riet met het snit. Nu worden alleen nog de hoekjes met het snit gesneden waar de rietmachine niet kan komen, zoals hier langs het slootje. Het snijden met snit gaat op de volgende manier. De rietsnijder harkt met het snit de rietstengels naar zich toe. Vervolgens pakt hij die stengels in zijn linkerhand om ze daarna door te snijden met het vlijmscherpe snit. Als zijn hand vol is legt hij het riet op een hoopje vlak achter hem. Ik vertelde aan Sander dat ik vroeger vaak met mijn vader mee ging naar het rietland en dat ik dit werk dan ook deed.

Op mijn vraag hoe Sander in het rietland verzeild was geraakt, vertelde Sander zijn verhaal. Hij zag een rietdekker aan het werk en vroeg zich toen af waar het riet vandaan kwam. Zijn interesse was gewekt. Op een dag fietste hij van school naar huis en toen zag hij ter hoogte van Muggenbeet een rietsnijder bezig met het snijden van het riet. Hij stapte naar die rietsnijder toe en vroeg of hij wel een keer mocht helpen. Dat vond die rietsnijder goed. Die rietsnijder was mijn zwager, Klaas. Toen mijn zwager besloot te stoppen met het snijden van het riet vroeg Sander aan Klaas Jan of hij hem dan mocht helpen. En zo is  Sander regelmatig aan de zijde van Klaas Jan te vinden.

Ook in de rietteelt deed de mechanisatie zijn intrede. Na het snit kwam de rietmaaier (links) en vervolgens de zelfbinder (rechts).  Het meeste riet wordt gemaaid met de zelfbinder. De lichtere rietmaaiers worden ingezet op  stukken die te zwaar zijn voor de zelfbinder. Het woord ‘zelfbinder’ suggereert dat het allemaal vanzelf gaat. Niets is minder waar, riet snijden is arbeidsintensief en zwaar werk. Jan heeft het gehele proces ooit mooi vastgelegd in een film, waarvan hier de trailer is te zien.

Vanaf de plaats waar Sander aan het werk was vervolgde ik mijn weg richting Klaas Jan. Tussendoor genoot ik van het uitzicht. Deze rietstengel stond te ver uit de oever en was ontsnapt aan de rietsnijders.

Wordt vervolgd.