Parende adders

Vorige week ging ik samen met mijn fotomaatje Jan op pad naar het Dwingelderveld. Door de jaren heen ben ik er kind aan huis geworden, maar voor Jan was het tientallen jaren geleden dat hij dit prachtige gebied had bezocht. Dankzij zijn nieuwe elektrische rolstoel Whilley, was het nu mogelijk om samen deze plek te verkennen.

Vanaf de parkeerplaats vertrokken we – Jan rollend en ik lopend – richting de picknickplaats bij de radiotelescoop. Het was er gezellig druk, waarschijnlijk vanwege de schoolvakantie en het prachtige weer.

In het Dwingelderveld kun je met een beetje geluk adders tegenkomen die zich in de zon liggen op te warmen. En geluk hadden we zeker: tussen de bladeren ontdekten we een adder, goed verscholen. Toen we beter keken, bleek het niet om één, maar om twee adders te gaan. En wat het extra bijzonder maakte: ze waren aan het paren. Een uniek moment om te mogen meemaken!

Omdat de staart tijdens de paring in de weg zit, hebben slangen en hagedissen een bijzondere anatomie: een gevorkte penis, ook wel hemipenis genoemd (hemi = half). Deze dubbele structuur stelt het mannetje in staat om zowel links als rechts contact te maken met het vrouwtje. De hemipenis bevat een groef waardoor het sperma naar de cloaca van het vrouwtje wordt geleid. Aan de buitenkant zitten kleine weerhaakjes, die zorgen voor een goede grip tijdens de paring. Op onderstaande foto’s ligt het mannetje – te herkennen aan de paarsgekleurde hemipenis – links, terwijl het vrouwtje met haar cloaca rechts lag.

Het vrouwtje paart vaak met meerdere mannetjes. De jongen ontwikkelen zich in eivliezen in haar lichaam en worden in augustus of september geboren — meestal acht tot twaalf per keer. Een paring bij adders duurt doorgaans één à twee uur.

Na verloop van tijd zagen we het vrouwtje wegkruipen, met het mannetje nog steeds gekoppeld achter zich aan. Samen verdwenen ze naar een hoger gelegen, rustiger plekje in het struikgewas.

Even verderop staat de radiotelescoop. In oktober vorig jaar besteedde ik daar al eens aandacht aan tijdens de open dag, zie deze serie. Deze keer ging mijn aandacht echter meer uit naar de natuur om ons heen. Zo viel mijn oog op een versleten citroenvlinder, en iets verderop ontdekte ik een groentje: een piepkleine vlinder die ik eigenlijk alleen tegenkom op de heide, zoals hier in het Dwingelderveld.

Op een bospad, een stukje verderop, besloten we onze lunch te nuttigen. Voordat we begonnen, maakte Jan eerst nog een foto van het frisgroene bladerdek boven ons hoofd. Terwijl ik een foto maakte van ons lunchplekje, viel het me op dat we ons behoorlijk breed hadden uitgestald op het pad. 😉 Daar heb ik maar snel wat aan veranderd, want er kwamen regelmatig wandelaars voorbij, en we wilden natuurlijk niemand in de weg zitten.

Na de lunch maakten we nog een ommetje door het Dwingelderveld. Ik liet Jan het plekje zien waar doorgaans de grauwe klauwier wordt gespot. Deze keer liet hij zich helaas niet zien — misschien is het daarvoor nog wat aan de vroege kant in het jaar. Gelukkig viel er toch nog wat te fotograferen: een mannetje en een vrouwtje roodborsttapuit. Ze zaten helaas wat ver weg, maar het blijft altijd leuk om ze tegen te komen. We kunnen weer terugkijken op een prachtige dag samen in de natuur.

24 thoughts on “Parende adders

  1. Wat is het daar mooi hé, een paar jaar geleden hebben wij dit natuurgebied bezocht. Ik herkende het meteen op jouw foto’s.
    Parende adders hebben we toen niet gezien, maar hier is het wel heel duidelijk in detail te zien én met een degelijke uitleg. Wat een vernuftig voortplantingssysteem, ze maken er ook werk van.
    Weer een mooi en interessant verslag, Jetske.

    • Drenthe is ook een mooie provincie en zeker ook het Dwingelderveld. Ik heb er niet voor niets zoveel jaren rondgezworven. Toen ik tijdens een fotokuier een andere fotograaf ontmoette en vertelde dat ik uit de Weerribben kwam en ze het ‘typisch’ vonden dat ik kwam fotograferen in Dwingelderveld, zei ik dat ieder gebied weer z’n eigenheid en charme heeft.

  2. Het is daar echt fantastisch mooi! Het is voor onlosmakelijk verbonden met onze bezoeken aan de voorstellingen van Shakespeare in het bostheater in Diever, waarbij dan op de camping stonden aan de rand van het Dwingelerveld en dan op de fiets naar Diever gingen, maar ook aan die keer dat het zo hard geregenend had dat wij 20 cm. water in de voortent hadden staan 😉

      • Ja, de omgeving is erg bekend, tot aan de klapstoeltjes in het Planetron, waar onze zoon als kind in klem kwam te zitten. Dat kamperen was trouwens meer een soort dobberen met je luchtbed 😉

  3. Je hebt er van begin tot eind weer een mooi verslag van gemaakt met prachtige foto’s. Het was een mooi weerzien met het gebied.

    Behalve de daad heb jij ook de koppen van de adders mooi kunnen kieken. Daarvoor kwam ik net te laat, omdat ik te lang gefascineerd naar die grote schotel bleef staan kijken. Maar de daad heb ik wel in beeld kunnen vangen, en dat had ik nog niet eerder gezien. Dank voor je heldere uitleg over deze paring.

    Dat we zó breeduit zaten, had ik ook niet door. Goed dat je even ingreep. En dan komt uiteindelijk toch de echte vogelaar nog weer even tevoorschijn. 🙂

  4. Zo zeg, wat geweldig! Jullie vielen met de neus in de boter, dat is super en dan nog die mooie foto’s kunnen nemen. Ik geniet ervan en zeker nu wij over een paar weken een weekend die kant op gaan, ik krijg er nog meer zin in na het zien van de beelden.

    • Dankjewel!
      Ha wat geweldig dat jullie weer die kant opgaan. Jullie zien dan vast wel de veldleeuwerik, de geelgors, de grauwe klauwier en de draaihals en je hoort vast de Wielewaal. Dat mis ik wel, het voor dag en dauw daar de natuur ingaan toen we daar nog kampeerden. Alhoewel ik het ook nog kan doen vanaf onze woonplaats.
      Alvast heel veel plezier daar gewenst!

  5. Ik had denk ik niet geweten naar wat ik aan het kijken was. Dat is een hele belevenis. En ze nemen er hun tijd voor. Mooie vastlegging. Dat groentje is prachtig van kleur. Weer een knappe reeks, dingen geleerd en genoten van de kleuren van de natuur door jouw foto’s.


  6. Wat een knap fotoverslag. Parende adders! Zag zelf nog geen enkele adder in de natuur. Dank voor de goede informatie.

    Wat een mooi gebied daar. Knappe foto van de roodborsttapuiten en blij dat ik hier weer op bezoek kan komen.

  7. Had bij Jan al wat mooie foto’s kunnen zien. Wat een prachtige waarneming van die slangenliefde. Dat kom je niet vaak tegen. Je serie foto’s waren weer heel erg mooi en ook de informatie. Het lijkt mij daar ook wel een omgeving waar je mooie natuur kan spotten. Zelfs roodborsttapuiten gezien erbij. En ook Jan had genoten met jou hier. Mooie Foto ook van hem hier gezien. Wens jullie samen vele mooie uitjes toe.

    • Heel leuk, Tine dat je hier komt reageren.
      Dankjewel voor je mooie reactie. Het is inderdaad een gebied waar ik graag kom en al vele mooie waarnemingen heb gedaan.
      Dat hopen wij ook. Morgen hopen we weer een mooie dag te hebben en dan aan het Wad.

  8. Heel bijzonder die paring! Mooie foto’s! En ook Jan eens in beeld in plaats van jou! 🙂

  9. Leuk Jetske om je uitleg over de parende adders te lezen. Ik ga jaarlijks ook wel een keer fietsen over het Dwingelderveld. Mij kost het altijd veel moeite adders in een wirwar begroeiing te ontdekken. Meestal moeten anderen me er op wijzen. Mooi dat je Jan nu daar weer eens een mooie dag kon bezorgen (en jezelf natuurlijk ook).

    Groet Cor

    • Dankjewel, Cor. Ik waardeer het dat je hier komt kijken en reageren.

      Ik had ook deze keer geluk dat een vader en zoon de adders gevonden hadden, ik kon zo mooi meeliften en Jan weer met mij.

Leave a Reply to Matroos BeekCancel reply