Schaatsen in Dwarsgracht

Vandaag laat ik de laatste serie zien van de prachtige, maar korte winter in de tweede week van februari. Op zondagmiddag reed ik naar de Dwarsgracht. Dwarsgracht is qua uitstraling te vergelijken met Giethoorn, maar dan minder bekend en dus ook minder druk. Dwarsgracht ligt in de Kop van Overijssel. Het dorp ligt midden in natuurgebied,  Weerribben-Wieden. Vroeger werd daar turf gegraven. Daarnaast vormden rietteelt, veeteelt en visserij de belangrijkste bron van inkomsten.

Dwarsgracht heeft een lintbebouwing. De huizen zijn gesitueerd aan weeszijden van de vaart. Aan beide kanten van de vaart loopt een wandel/fietspad. Achter de huizen die aan de oostkant van de vaart staan loopt een weg. Dit is tevens de enige weg en loopt dood aan het eind van het dorp. De huizen aan de westkant van de vaart zijn alleen lopend, per fiets of per boot bereikbaar.

Ik had mijn auto halverwege het dorp geparkeerd en wandelde langs de vaart naar het noorden.

Aan het einde van het dorp stonden de mannen van ‘IJsclub Dwarsgracht’ met hun machines. Ik stel me zo voor dat ze al lang blij waren dat ze weer eens in actie konden komen. Een ouderwetse schaatstoertocht organiseren dat zou helemaal mooi zijn geweest, maar dat zat er dit jaar helaas niet in.

Café Restaurant De Otterskooi had een professionele koek-en-zopiekraam neergezet.  Daar werd gretig gebruik van gemaakt. Net zoals in de rest van het dorp was ook daar de stemming opperbest. Het leek erop dat dit wintertje vele mensen goed deed.

Nadat ik het verste punt van het dorp had bereikt wandelde ik terug naar het zuiden. Onder een bruggetje halverwege het dorp lag een wak. De schaatsers moesten daar een stukje klunen.

Met deze foto neem ik afscheid van Dwarsgracht, het natuurijs en de kort maar krachtige winter. Wat mij betreft mag dit volgend jaar weer…

 

In het rietland

Op de prachtige lentedag waarop ik de bijen en de blauwe druifjes had vastgelegd reed ik ‘s middags naar het rietland van Klaas Jan. Dit rietland is gelegen tussen de buurtschappen Nederland en Kalenberg in natuurreservaat De Weerribben. Toen ik daar aankwam was Klaas Jan in geen velden of wegen te bekennen. Zijn auto stond er wel dus hij moest er wel zijn.

Na een mooie wandeling in het zonnetje, onderwijl genietend van de prachtige natuur, zag ik in de verte de keet van Klaas Jan.

In de buurt van de keet was Sander bezig met het snijden van het riet met behulp van een snit.

Vroeger sneed men alle riet met het snit. Nu worden alleen nog de hoekjes met het snit gesneden waar de rietmachine niet kan komen, zoals hier langs het slootje. Het snijden met snit gaat op de volgende manier. De rietsnijder harkt met het snit de rietstengels naar zich toe. Vervolgens pakt hij die stengels in zijn linkerhand om ze daarna door te snijden met het vlijmscherpe snit. Als zijn hand vol is legt hij het riet op een hoopje vlak achter hem. Ik vertelde aan Sander dat ik vroeger vaak met mijn vader mee ging naar het rietland en dat ik dit werk dan ook deed.

Op mijn vraag hoe Sander in het rietland verzeild was geraakt, vertelde Sander zijn verhaal. Hij zag een rietdekker aan het werk en vroeg zich toen af waar het riet vandaan kwam. Zijn interesse was gewekt. Op een dag fietste hij van school naar huis en toen zag hij ter hoogte van Muggenbeet een rietsnijder bezig met het snijden van het riet. Hij stapte naar die rietsnijder toe en vroeg of hij wel een keer mocht helpen. Dat vond die rietsnijder goed. Die rietsnijder was mijn zwager, Klaas. Toen mijn zwager besloot te stoppen met het snijden van het riet vroeg Sander aan Klaas Jan of hij hem dan mocht helpen. En zo is  Sander regelmatig aan de zijde van Klaas Jan te vinden.

Ook in de rietteelt deed de mechanisatie zijn intrede. Na het snit kwam de rietmaaier (links) en vervolgens de zelfbinder (rechts).  Het meeste riet wordt gemaaid met de zelfbinder. De lichtere rietmaaiers worden ingezet op  stukken die te zwaar zijn voor de zelfbinder. Het woord ‘zelfbinder’ suggereert dat het allemaal vanzelf gaat. Niets is minder waar, riet snijden is arbeidsintensief en zwaar werk. Jan heeft het gehele proces ooit mooi vastgelegd in een film, waarvan hier de trailer is te zien.

Vanaf de plaats waar Sander aan het werk was vervolgde ik mijn weg richting Klaas Jan. Tussendoor genoot ik van het uitzicht. Deze rietstengel stond te ver uit de oever en was ontsnapt aan de rietsnijders.

Wordt vervolgd.