Boerenzwaluwen en graspiepers in Waalenburg

Op de tweede vakantiedag besloot ik vroeg op pad te gaan. Om zeven uur reed ik over de Pijpersdijk. Op mijn weblog laat ik meestal de natuur, vogels en het strand van Texel zien. Toch is er nog een andere kant van het eiland die zeker aandacht verdient. Ongeveer 65% van Texel wordt gebruikt als landbouwgrond. Het agrarische landschap is daarmee een onmisbaar onderdeel van het eiland. Zie deze website van Het Boerenklasse

Langs de Pijpersdijk lag een perceel waar onlangs aardappelen waren gepoot. De keurige ruggen trokken direct mijn aandacht. Voor de aardappelteler zijn zulke strakke heuveltjes een teken dat het werk goed is uitgevoerd. Voor een fotograaf vormen ze vooral een prachtig lijnenspel dat het landschap extra diepte en ritme geeft.

Mijn volgende stop was aan het begin van De Staart in Waalenburg. Op een hek zaten enkele boerenzwaluwen rustig hun verenkleed te poetsen. In het zachte ochtendlicht namen ze uitgebreid de tijd voor hun ochtendtoilet, een mooi tafereel om de dag mee te beginnen.

De volgende stop was bij een klein parkeerplaatsje, waar ook het bord met een tekst van Jac. P. Thijsse staat. Thijsse en Waalenburg zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als een van de grondleggers van de Nederlandse natuurbescherming zette hij zich in voor het behoud van bijzondere natuurgebieden. Dankzij zijn inspanningen kon Natuurmonumenten in 1909 Waalenburg aankopen, waarmee dat het allereerste natuurgebied van de vereniging werd.

Op een betonnen rand zat een graspieper, op de foto gemarkeerd met een pijl. Even later verscheen er een tweede graspieper. Deze vogel had voedsel in de snavel, wat erop wees dat er waarschijnlijk een nest in de buurt was. De vogel bleef op afstand wachten en leek mijn aanwezigheid nauwlettend in de gaten te houden. Om de vogels niet onnodig te verstoren, besloot ik daarom snel weer verder te gaan.

Klaprozen tussen de winterrogge

In een eerder bericht schreef ik over de winterrogge op het perceel achter ons huis en de bloemen die daar tussen bloeien. Toen ik die fotoserie maakte, stonden de klaprozen nog niet in bloei. Vandaag was dat anders. Al van verre zag ik de rode klaprozen oplichten tussen het groen.

Vandaag was mijn vrije dag en bracht ik een groot deel van de tijd werkend door in de tuin. Toen de werkzaamheden erop zaten en ik mij had gedoucht, pakte ik alsnog de camera. Die uitbundig bloeiende klaprozen vormden een te mooi onderwerp om aan voorbij te gaan.

Van Joke leerde ik onlangs dat je bloemen beter niet in de volle zon kunt fotograferen. Hard licht zorgt al snel voor storende reflecties en felle contrasten. Vandaag was het gelukkig wisselend bewolkt, waardoor de omstandigheden ideaal waren. Steeds wanneer een wolk voor de zon schoof en het licht mooi diffuus werd, maakte ik een foto van de klaprozen.

Rotganzen en grutto’s in Wagejot

Evenals Waalenburg is ook Wagejot een vaste plek om vogels te spotten. Het grote voordeel van beide locaties is dat je de auto gemakkelijk langs de weg kunt parkeren en de vogels vanuit de auto kunt observeren en fotograferen.

Ook bij Wagejot zijn de bermen in het voorjaar rijk aan bloemen, waaronder diverse orchideeën. Tijdens mijn bezoek waren er bovendien enkele rotganzen aanwezig. Deze ganzen brengen de winter door in het Waddengebied en de Zeeuwse Delta, voordat ze in het voorjaar weer naar hun noordelijke broedgebieden vertrekken.

Terwijl ik stond te kijken, kwam een grutto aangevlogen. De poten hingen al naar beneden als landingsgestel, een mooi moment om vast te leggen.

De grutto landde op de oever, vlakbij twee rotganzen. Die keken even op, maar zetten hun tocht over het water daarna ongestoord voort. Ondertussen wijdde de grutto zich uitgebreid aan het verzorgen van zijn verenkleed.

Na zijn grondige poetsbeurt wandelde de grutto langs een wilde eend, recht op een ander doel af: een grutto die waarschijnlijk zat te broeden. Die vogel zat goed verscholen in het gras, en ik ontdekte hem pas toen de naderende grutto dichtbij kwam. Zowel het mannetje als het vrouwtje nemen deel aan het broeden, maar meestal doet het vrouwtje het grootste deel van de nachten, terwijl het mannetje vaak overdag een deel van de tijd op het nest zit.

Winterrogge, hooien en een kleurrijke zonsondergang

Achter ons huis stond jarenlang vrijwel onafgebroken maïs op het land. Dit jaar is dat anders: er groeit winterrogge. Winterrogge wordt ingezet als groenbemester om de bodem te beschermen en te verbeteren. Na het zaaien in de herfst groeit het gewas snel door en blijft het ook tijdens de winter actief. Het vormt een dicht wortelstelsel dat de bodemstructuur versterkt en helpt om voedingsstoffen vast te houden. Daardoor wordt uitspoeling beperkt, blijft de grond bedekt en krijgt onkruid weinig kans om zich te ontwikkelen.

In het voorjaar levert de winterrogge bovendien een grote hoeveelheid blad- en wortelmassa op. Wanneer deze wordt ondergewerkt, zorgt dat voor extra organisch materiaal in de bodem. Dat draagt bij aan een vruchtbare, luchtige grond en vormt een goede basis voor het volgende teeltseizoen. Voor mij persoonlijk heeft het nog een voordeel: er wordt namelijk geen gewasbescherming gespoten. Daardoor kunnen de wilde bloemen langs de rand van onze tuin ongestoord blijven bloeien, wat niet alleen mooi is om te zien, maar ook gunstig is voor insecten en andere dieren.

Afgelopen weekend maakte ik bovenstaande fotoserie, terwijl er op het perceel ernaast volop werd gehooid. Met man en macht werd gewerkt om het hooi vóór de weersomslag te schudden, in balen te persen en binnen te halen. Bij dit ‘keuterboertje’ gebeurde het hooien nog op de manier zoals ik die uit mijn jeugd herinner, toen ik meehielp op de boerderij van de buren. Alleen al het kijken naar de werkzaamheden bracht prachtige herinneringen boven. En dan die geur van vers hooi die onze tuin vulde: heerlijk. Het is een typische zomergeur die me meteen terugvoert naar mijn kindertijd.

Gisteravond, 2 juni, werden we getrakteerd op een kleurrijke zonsondergang. Dat was voor mij reden genoeg om nog even met de camera naar buiten te gaan en dit fraaie schouwspel vast te leggen. Nadien heb ik de foto’s meteen toegevoegd aan dit bericht, dat al in concept klaarstond. Zo kon ik de bijzondere sfeer van deze zomeravond meteen met jullie delen.

Vogels in Waalenburg op Texel

Mijn eerste ronde met de camera’s was zoals gebruikelijk in Waalenburg. Daar stond in de verte een tureluur te foerageren. Toen hij door een kluut werd weggejaagd kwam hij dichterbij zijn kostje bij elkaar scharrelen.

Achter het hek, in het kruidenrijke landschap, zaten twee mannetjeseenden te rusten. Woerden trekken vaak samen op, en dat gaat meestal vreedzaam, zolang er geen vrouwtje in de buurt is. Zodra dat gebeurt, kan het er echter heftig aan toe gaan tussen de mannen.

Even verderop gleed een bruine kiekendief geruisloos laag over een sloot. Met zijn scherpe blik speurde hij de sloot en de oevers af, op zoek naar een lekker hapje.

Een graspieper had zijn uitkijkpost op het hek gekozen. Ik vond het prachtig om te zien hoe de zuring de achtergrond rood kleurde. Op de terugweg zat de graspieper er opnieuw, en dit keer maakte ik een foto vanuit een ander perspectief, waardoor de achtergrond groen oogde.

Elke ochtend ging ik vroeg op pad. Zo had ik al een mooie natuurbeleving achter de rug voordat de rest van het gezin op gang kwam. Een groot voordeel van zo vroeg op stap gaan is de rust; op enkele vroege vogels na kom je nauwelijks iemand tegen. De lucht was gevuld met vogelgezang, waarbij vooral de veldleeuweriken zich luid lieten horen. Af en toe had ik het geluk dat er eentje tussen de bloemen neerstreek, waardoor ik hem op de foto kon vastleggen.

Als afsluiter een tweeluik van een grutto, foeragerend in een kruidenrijk landschap, met de opvallende orchissen als decor.

Bij de vakantiewoning op Texel

Ik begin dit bericht met een bord dat vrijwel iedereen kent die Texel ooit heeft bezocht. Het staat in een weiland langs de Pontweg, tussen de veerhaven en Den Burg. Een collega wenste mij onlangs een fijne vakantie op ‘Ons Eiland voor de Heiland’. Die opmerking bracht mij ertoe om deze keer eens een paar foto’s van het bord te maken en mij te verdiepen in de geschiedenis ervan.

De kleuren groen en zwart verwijzen naar de Texelse vlag. Het bord werd geplaatst door het Texelse evangelistenpaar Jan en Paula Brouwer, dat sinds de jaren zestig actief is op het eiland. Zij verkondigen hun christelijke boodschap op campings, stranden en markten, en het bord vormt een onderdeel van hun evangelisatiewerk. Op de website van NH Nieuws is meer te lezen over dit bijzondere echtpaar. Volgens dit artikel in de Texelse Courant uit 2025 zijn zij, inmiddels ruim in de tachtig, nog altijd actief met hun evangelisatiewerk.

Het bord heeft in de loop der jaren zelf ook een geschiedenis opgebouwd. In 1995 werd het bij wijze van grap ‘ontvoerd’ en later teruggevonden op de zandplaat Razende Bol. Het werd onbeschadigd teruggebracht en opnieuw geplaatst. In 2019 werden de borden beklad en witgekalkt, wat leidde tot veel verontwaardiging onder Texelaars. Gelukkig bood een lokale schilder spontaan aan om het bord kosteloos te restaureren. Daarover is meer te lezen op de website van de Texelse Courant.

We verbleven met ons gezin in een vakantiehuis op een kleinschalig park midden in de natuur, op loopafstand van De Koog en het strand. Het kruidenrijke grasland dat bij het park hoort, stond volop in bloei met klaver, boterbloemen, ratelaar en gevlekte orchis. Een Icarusblauwtje liet zich daar regelmatig zien, maar wilde nauwelijks stilzitten. De Jacobsvlinder werkte gelukkig iets beter mee. Een mannetjesfazant was een vaste gast rond ons vakantiehuis. Het vrouwtje hield zich schuil in de bosschage, mogelijk samen met haar jongen.

Op de tweede vakantiedag zat ik aan het einde van de ochtend alleen buiten. De gezinsleden waren eropuit voor verschillende uitstapjes. Terwijl ik genoot van het uitzicht op het terras gebeurde er plotseling iets bijzonders. Een enorme zwerm bijen kwam naar ons terras. De zwerm leek belangstelling te hebben voor de boom op de derde foto. Binnen een uur werd de zwerm geleidelijk aan kleiner en uiteindelijk waren alle bijen verdwenen. Gelukkig dat ze niet bleven ‘plakken’.

Zwermen ontstaan wanneer een honingbijenvolk zich splitst. Een deel van de bijen verlaat dan samen met de oude koningin de kast om elders een nieuwe kolonie te stichten. Deze natuurlijke vorm van voortplanting vindt vooral plaats in mei en juni. Een zwerm bestaat uit duizenden bijen en ziet er indrukwekkend uit, maar is doorgaans niet gevaarlijk. Omdat de bijen op dat moment nog geen nest hebben, hoeven ze niets te verdedigen en gedragen ze zich rustig. Lees er meer over op deze interessante website van de Bijenstichting

Op de avond van 23 mei vertelde onze zoon dat er in deze periode kans is op het verschijnen van lichtende nachtwolken. Hij kwam daarop door het bijzondere verschijnsel dat we op dat moment buiten zagen.

Ik zette de camera op de tuintafel en maakte met een lange sluitertijd enkele foto’s. Het resultaat is te zien op de tweede foto. Ik twijfel nog of dit lichtende nachtwolken waren. Misschien dat mijn fotomaatje of iemand anders uitsluitsel kan geven.