Wintertaling met jongen

Mijn berichtjes plaats ik in principe in volgorde wanneer ik de fotoseries gemaakt heb. Maar als ik een bijzondere waarneming doe waarvan ik vind dat die geen twee a drie weken kan wachten dan maak ik een uitzondering.

Twee dagen geleden fietste ik door Dwingelderveld en toen zag ik in de plas naast het fietspad een lepelaar foerageren. Zie Google Maps. Ik zette mijn fiets aan de kant en pakte mijn Canon spiegelreflex met 100 – 400 mm Canon zoomlens. De lepelaar ging rustig door met foerageren en trok zich niet van mij aan. De fotoserie van de lepelaar volgt later.

Terwijl ik daar stond te fotograferen kwamen er tot mijn verbazing twee pulletjes aan zwemmen.

Even later kwamen er nog meer pulletjes en ook moeder eend kwam tevoorschijn.

Het viel mij als eerste op dat het een relatief kleine eend was. Verder vond ik de groene kleur bijzonder die ik tussen de andere veren door zag schemeren. Later op de computer kon ik de eend determineren als een wintertaling, een vrouwtje. De wintertaling staat op de rode lijst als kwetsbaar.

In deze tijd van het jaar leek mij een eend met jongen vrij uitzonderlijk. Op een site las ik dat het broedseizoen voor eenden tot ongeveer augustus loopt. Wintertalingen zoeken hun voedsel door het wateroppervlak te filteren en door te grondelen. De meeste tijd zaten ze met hun koppies onder water.

Moeder eend hield het geheel nauwlettend in de gaten.

Een tuin vol met vlinders

Bij bezoekerscentrum Dwingelderveld is een bloementuin aangelegd die vlinders aantrekt.

Met name de kattenstaarten zijn een el dorado voor vlinders.

Er vliegt nu een tweede generatie citroenvlinders. De citroenvlinder was in deze tuin in de meerderheid. Aan deze kattenstaart hangen twee vrouwtjes.

De vrouwtjes zijn lichtgeel en de mannetjes zijn donkergeel. Verder heb ik nog een distelvlinder en een dagpauwoog gefotografeerd.

Op de zonnehoed scharrelde een hommel.

Een jonge kwikstaart

Onlangs was ik in alle vroegte op de fiets in Dwingelderveld. Nog voor zes uur maakte ik de eerste foto van het landschap in serene rust. Plotseling werd de stilte doorklieft door de roep van kraanvogels. Vol verwachting fietste ik verder…

Ik fietste naar de kijkhut bij de Davidsplassen. In de kijkhut kreeg ik al snel gezelschap van een paar jonge boerenzwaluwen. Ze bleven daar lange tijd zitten, net alsof ze wisten dat ze van mij niets te vrezen hadden. Tegen het dak van de hut werd een nest bewoond door piepjonge boerenzwaluwen. Wellicht was dit het tweede legsel.

Op een bepaald moment hoorde ik bij de ingang wat geluid. Ik keek om het hoekje van het schot en zag daar een jong vogeltje zitten.

De ouder zat op de trap bij de ingang met voedsel in de snavel. Het jong was dus een witte kwikstaart. Grappig om te zien dat het jong al net zo met het staartje op en neer wipt als de ouder.

Ik trok me weer terug in de kijkhut en liet ze verder met rust. Althans dat was mijn bedoeling maar het kleine ding dacht er anders over…

Dapper begon het jong de kijkhut te verkennen. Hij wandelde daarbij over mijn wandelschoen. Ik bleef rustig staan totdat het jong de ronde door de hut had afgemaakt en weer uitkwam bij de ingang.

Buiten de kijkhut zat de ouder te wachten totdat het jong weer zou verschijnen op de trap. Zolang ik in de buurt was durfde de ouder het kleine ding niet te voeren. Hoewel het mij daar nog niets verveelde ben ik toch weggegaan om ze niet langer te storen.

Ik vervolgde mijn weg langs o.a. de radiotelescoop. Daar heb ik nog een tijdje op een bankje gezeten en uitgekeken op de grote stille heide. Heerlijk zo vroeg op stap, er was nog bijna geen mens te bekennen. De kraanvogels heb ik nog wel een paar keer gehoord maar niet gezien.

Dreigende luchten boven Dwingelderveld

Ze voorspelden voor die ochtend dat het om 10 zou gaan regenen. Ik was toch van plan om vroeg te gaan, om 10 uur zou ik al hoog en droog weer terug zijn aan de koffie.

Ik fietste over het fietspad dwars over de heide richting de Benderse Berg. Vanuit het westen kwam er wel een donkere lucht aandrijven. Ik checkte nogmaals een paar weer-apps, maar die voorspelden geen regen op dat tijdstip. Ik fietste dus mooi door.

Toen ik bij de Benderse Berg was gearriveerd werd de lucht wel heel erg dreigend. En daar vielen ook al de eerste druppels. Ik borg mijn camera goed op in de waterdichte fietstassen en fietste als een speer weer terug richting de telescoop. De regen en de westenwind maakten me aan één kant helemaal nat.

Bij de telescoop regende het een stuk minder. Het was me gelukt om de meeste regen te ontwijken. De bui trok van west naar oost. Ik maakte nog een laatste foto en ging toen naar snel huis, naar de warme douche en de koffie.

 

Schaapskudde in Dwingelderveld

Tijdens mijn fietstocht over de heide in Dwingelderveld zag ik schaapskudde, ‘Achter ‘t Zaand’. De kudde werd vergezeld door schaapsherder Anja en haar trouwe viervoeter, Finn.

Zo uit de verte leek het erop dat Anja en Finn weinig moeite hoefden te doen om de kudde de goede kant op te leiden. Het zag er ontspannend uit.

Finn week niet van haar zijde. Hij keek Anja regelmatig aan in afwachting van een eventueel commando.

De gladde slang

Evenals vorig jaar hoopte ik de gladde slang vast te leggen. Ik wist waar ik ongeveer moest zoeken. Aanvankelijk zag ik de gladde slang niet, maar gelukkig werd ik geholpen door de expert die toevallig kwam aanfietsen.

Deze expert, vrijwilliger monitort al meerdere jaren de gladde slang in Dwingelderveld. De locaties waar de gladde slang zich ophoudt zijn geheim. Voordat je het weet zijn er mensen met verkeerde bedoelingen. Die verkeerde bedoelingen heb ik niet en ik vind het een eer dat ik mag delen in het geheim…

De man is dagelijks twee keer per dag te vinden in het veld. Hij houdt precies bij welke slang waar zit en hoeveel jongen er zijn. Net als bij koeien heeft iedere gladde slang een unieke tekening. Ondanks meerdere vervellingen blijft deze unieke tekening bestaan. Alle slangen hebben een identificatie wat bestaat uit een aantal letters en cijfers.

Dit jaar was ik getuige van het vinden van een overblijfsel na een vervelling. De expert neemt de ‘oude jasjes’ allemaal mee naar huis.

Vanuit een muizenholletje kwam het koppie tevoorschijn van een gladde slang.

Enige tijd later kwam de rest van de slang ook tevoorschijn.

Dit waren allemaal ouden. Ze hebben hun jongen geworpen. Ik hoop ook dit jaar nog een keer een jong slangetje vast te leggen.

 

Een beetje mist

Op een dag was ik weer vroeg aan het fietsen in Dwingelderveld. Het was een klein beetje mistig.

Een aantal roodborsttapuiten vlogen voor me uit om vervolgens te landen in een krentenbos.  Als ik te dichtbij kwam vlogen ze weer voor me uit.

Aan de horizon in de mist is de radiotelescoop te zien. Een echte blikvanger in het Dwingelderveld.

Andere vroege vogels die in het veld waren te vinden waren de hardlopers en de hardfietsers…

De heide bloeit.

Even later helderde het wat op. Een groep brandganzen vloog over.

 

Gentiaanblauwtje zet eitjes af

Even vooraf de volgende opmerking. De onderstaande foto’s zijn genomen vanaf het wandelpad in Dwingelderveld. Door in te zoomen en te croppen heb ik het gentiaanblauwtje ‘dichterbij’ gehaald.

Het is per ongeluk dat ik een gentiaanblauwtje in vlucht heb vastgelegd. De foto’s zijn niet haarscherp, omdat mijn camera met sterke zoom dat niet zo snel kon scherpstellen.

Het vlindertje maakte een rondje om vervolgens te landden op een klokjesgentiaan nog in de knop…

Het volgende moment besefte ik wat het gentiaanblauwtje aan het doen was, ze was bezig met het afzetten van haar eitjes.

Dat ik dat nog een keer mag meemaken én vastleggen!

 

 

Klik hier voor een informatief filmpje van RTV Drenthe over de kloktjesgentiaan en het het gentiaanblauwtje.

Gentiaanblauwtje

Even vooraf de volgende opmerking. De onderstaande foto’s zijn genomen vanaf de wandel- of fietspaden in Dwingelderveld. Door in te zoomen en te croppen heb ik de gentiaanblauwtjes ‘dichterbij’ gehaald.

In het veld is de klokjesgentiaan gemakkelijk te herkennen. Maar de klokjesgentiaan die nog in de knop zit is door een leek lastig te onderscheiden van andere vegetatie. En juist op de bloemknop zet het gentiaanblauwtje haar eitjes af. Als je van het pad afgaat dan vertrap je de bloemknoppen met de eitjes.

In de vorige post schreef ik over de eitjes op de klokjesgentiaan. Tevens schreef ik over de unieke samenwerking tussen het gentiaanblauwtje, de klokjesgentiaan en de knoopmieren. Deze factoren moeten wel op hetzelfde moment op dezelfde plaats aanwezig zijn. Een afwijking in (klimatologische) omstandigheden kan funest zijn. Ik heb de experts c.q. de tellers van de eitjes er nog niet over gehoord, maar ik heb de indruk dat het dit jaar redelijk goed gaat met het aantal eitjes…

Op een namiddag ging ik op stap in de hoop het gentiaanblauwtje te zien vliegen en te fotograferen. Ondanks de lichte bewolking vlogen er boomblauwtjes, citroenvlinders, en zandoogjes, maar er was geen gentiaanblauwtje te bekennen. Maar ik had geduld, veel geduld. Na anderhalf uur wachten en speuren ontdekte ik dan eindelijk het eerste gentiaanblauwtje.

En even later zag ik er nog een vliegen. Het was inmiddels wat zonniger geworden en dat was vast de reden dat deze vlinder zich liet zien.

Ten slotte was ik getuige van een prachtig moment, maar daarover de volgende keer meer…

 

Klokjesgentiaan

Even vooraf de volgende opmerking. De onderstaande foto’s zijn genomen vanaf vanaf de wandel- of fietspaden in Dwingelderveld. Door in te zoomen en te croppen heb ik de klokjesgentiaan ‘dichterbij’ gehaald.

In Dwingelderveld bloeit op dit moment de klokjesgentiaan. Dit prachtige blauwe bloemetje hoort thuis in vochtige heidevelden. Door het verdwijnen van het goede biotoop is het plantje in de loop der jaren steeds zeldzamer geworden. Natuurontwikkeling, bijvoorbeeld het plaggen van heide, geeft deze soort weer nieuwe kansen.

De klokjesgentiaan is gastheer van een heel bijzondere vlinder, het gentiaanblauwtje. Dit zeldzame vlindertje legt zijn eitjes alleen op klokjesgentiaan. Je ziet ze als witte stipjes op de blauwe bloemen of bloemknoppen zitten…

Het gentiaanblauwtje heeft een merkwaardige samenwerking met de knoopmieren. De rupsjes, die zich tegoed doen aan de zaadknoppen van klokjesgentiaan, vervellen drie keer en gaan dan op zwerftocht. Ze zijn dan nog maar drie millimeter groot. Als ze geluk hebben, worden ze gevonden door een knoopmier. Die pakt het rupsje tussen de kaken en neemt hem mee naar het mierennest…

De mieren zijn gek op het zoete vocht dat de rups uitscheidt en dat likken ze van de rups af. Ondertussen doet het rupsje zich tegoed aan het broed van de mieren. Dan verpopt de rups zich in het mierennest. Na de verpopping komt er een riskant moment. Als de vlinder uit de pop komt, herkennen de mieren de geur niet van deze nieuwkomer en vallen ze hem aan, als een vijandelijke indringer. De vlinder moet zich snel uit te voeten maken en het nest verlaten, anders overleeft hij het niet!

De volgende keer zoomen we in op de zeldzame vlinder, het gentiaanblauwtje.