De huismus en de ringmus

Tijdens de kerstdagen hadden we prachtig winterweer. Vanwege de vorst werden onze voederplaatsen druk bezocht. Vanuit de huiskamer hebben we mooi zicht op die voederplaats. Vooral als de ochtendzon erop schijnt dan is het een genot om naar de vogels te kijken. Vanachter het raam heb ik vele foto’s gemaakt die ik de komende tijd laat zien op mijn weblog. Vandaag zijn de mussen aan de beurt.

We beginnen met de meest voorkomende mus en wel de huismus. Omdat huismussen koloniebroeders zijn komen ze ook vaak tegelijk (in groepjes). Bovendien moet alles bij de huismus vaak zo snel mogelijk gebeuren, vanwege hun veiligheid. Het zijn kleine prooidiertjes die onderaan in de voedselketen staan, waardoor ze veel natuurlijke vijanden hebben. Dus het liefst komen ze allemaal tegelijk eten, drinken, badderen en stofbadderen. Zo kunnen ze voor elkaar opletten, en zijn ze ook zo snel mogelijk weer weg.

Bij onraad vliegen ze tegelijk op en verschuilen ze zich in de laurier naast de voederplaats. Van daaruit observeren ze de omgeving of het weer veilig is om terug te keren naar de voederplaats. En zo gaat dat de hele dag door.

Behalve huismussen hebben we in onze tuin ook ringmussen. De ringmus lijkt veel op de huismus maar heeft een roodbruine kop, lichte wangen met een donkere vlek in het midden. Verder heeft de ringmus een klein zwart befje en een witte bijna doorlopende nekrand.

De mussen zijn tolerant naar andere vogeltjes. Iedereen mag mee-eten en meedrinken. Vaak is het wel andersom en jaagt het kleine pimpeltje de mussen weg. Mezen zijn namelijk niet zo verdraagzaam.

We hebben in onze tuin een aantal plekjes waar ze kunnen broeden, bijvoorbeeld onder de dakpannen. Sinds een jaar hebben we ook een kolonienestkast voor de mussen aan het huis hangen. De nestkast is een groot succes zo is gebleken uit de succesvolle broedsels in het afgelopen jaar. Op deze site staat veel informatie over huismussen en wat men kan doen om de huismussen te helpen.

2022 het jaar van de merel

Tijdens de kerstdagen hadden we prachtig winterweer. Vanwege de vorst werden onze voederplaatsen druk bezocht. Vanuit de huiskamer hebben we mooi zicht op die voederplaats. Vooral als de ochtendzon erop schijnt dan is het een genot om naar de vogels te kijken. Vanachter het raam heb ik vele foto’s gemaakt die ik de komende tijd laat zien op mijn weblog. Vandaag is het de beurt aan de merel. In de voortuin staat een grote laurierstruik. Het blad uit de voortuin heb ik onder deze struik geharkt. Deze border is een lievelingsplek voor de foeragerende merels. De bladeren worden tijdens het zoeken naar voedsel driftig alle kanten opgegooid.

Tot de eeuwwisseling namen merels toe, maar vanaf 2016 verdween bijna een derde van de populatie. Waarschijnlijk deels als het gevolg van het Usutu-virus, maar de precieze oorzaken weet men niet. Deze plotselinge afname is reden om de merel beter te gaan onderzoeken. Men weet opmerkelijk weinig over dit soort, terwijl hij dicht bij ons leeft. Om die reden roepen Vogelbescherming Nederland en Sovon het jaar 2022 uit tot ‘Het jaar van de merel’. Bron is deze site.

De merel kun je niet samen met andere tuinvogels vangen op één foto. Zodra de merel komt aanvliegen dan verdwijnt de rest. Behalve de kleinere vogels verdrijft de merel ook zijn soortgenoten. De merel is een uitblinker in territoriaal gedrag. De voederplaats hebben we overdekt om grote rovers te weren. De hoogte van de overkapping is echter dusdanig dat de merel eronder past.

In de periode dat ik bezig was met de herinrichting van de tuin kwam ik tot de conclusie dat we nauwelijks struiken hebben die bessen dragen. Om die reden heb ik een maand geleden een vuurdoorn en een meidoorn geplant. Op deze site staat een bessenkalender met 19 bessenstruiken (en -bomen) die goed zijn voor vogels. In een oogopslag zie je wanneer ze groen zijn, bloeien of bessen dragen. 

Rijp op de Woldberg

De kerstdagen zijn weer voorbij. Ik hoop dat jullie fijne dagen hebben gehad. Wij hebben het goed gehad. Mijn moeder zei dan altijd: “Het waren dagen met een gouden randje”. Het weer werkte ook goed mee. We hadden dan geen witte kerst maar de zonnige winterdagen waren een verademing. Vandaag is het helaas weer grijs. Ik neem jullie nog één keer mee naar vorige week woensdag. De dag waarop alles bedekt was met een laagje rijp. Zoals ik in het vorige bericht al schreef was ik op weg naar de Woldberg…

Ik wandelde naar de vennetjes.

Het was daar heerlijk rustig totdat de stilte werd doorbroken door vrouwenstemmen. Dat heb je met vrouwen, ze kunnen hardlopen en praten tegelijk. Al rennend riepen ze mij toe dat het er daar prachtig uitzag en dat heb ik volmondig beaamd.

De zon klom steeds hoger en wierp een rode gloed op de bomen aan de overkant van een ven.

Ik heb daar een tijdje heerlijk rondgestruind. Ik had bewust mijn macro-objectief meegenomen zodat ik kon inzoomen op de rijp.

Op een open stuk stond een heuse kerstboom…

…inclusief kerstballen met rijp.

De Grote waternavel

Vanaf vogelkijkhut de Catskieker wandelde ik naar riviertje de Linde.

Op internet had ik gelezen dat de Linde (of de Lende) dreigt dicht te groeien door de Grote waternavel. Op deze prachtige ochtend waarbij de waternavel bedekt was met een laagje rijp leek me dat een goede gelegenheid om er een fotoserie van te maken voor mijn weblog. Zie Google Maps.

Grote waternavel is een invasieve oeverplant afkomstig uit Zuid-Amerika en ingevoerd als vijverplant. Doordat sommige vijvereigenaars overtollige planten in de vrije natuur dumpten kon de soort zich verder verspreiden. Kleine fragmenten van de plant die met het water meedrijven, kunnen elders weer uitgroeien tot nieuwe haarden. Vanaf de jaren negentig heeft de plant zich snel verspreid over Nederland. Inmiddels is de verkoop aan consumenten verboden. Bron is deze site.

Vanaf de beide oevers en vanaf het bruggetje heb ik het dikke pakket met waternavel vastgelegd.

Terwijl ik op weg was naar de vogelkijkhut waren twee mannen bezig om vanaf een trailer een boot te water te laten. Op dat moment dacht ik nog dat het vissers waren. Toen ik even later op de oever van de Linde stond en inzoomde op de waternavel en op het bootje heb ik het idee dat ze toch met een ander doel waren gekomen. Misschien dat het onderzoekers waren.

Welke kant je ook opkijkt overal is waternavel. Slechts een smalle vaargeul is niet bedekt met deze waterplant.

En nu is het zaak om die woekerende waterplant weer kwijt te raken. Het Wetterskip (Waterschap) gaat met groot materieel de grote waternavel in De Lende te lijf om zo een goede doorstroming te behouden. Naast de grote waternavel halen ze op bepaalde stukken woekerend riet weg. Een speciale amfibische kraan op rupsbanden haalt de komende weken de exoot uit het water. Die legt het maaisel in een drijvende bak of, waar mogelijk, op de kant. De betrokken grondeigenaren krijgen voor deze ontvangstplicht een vergoeding. Vanuit een kleine boot gaan medewerkers het maaisel dat in het water achterblijft opruimen. Om te voorkomen dat het plantenmateriaal afdrijft, wordt in drie etappes gewerkt. Hierbij wordt telkens een deel van de beek afgeschermd. Bron is deze site.

Na de intensieve bestrijding van de grote waternavel controleert men elke maand of de plant weer terugkomt. Restanten zullen handmatig uit de beek worden verwijderd. Zo te zien is dit een project met een lange adem…

Ransuilen in Hasselt

Tante Marie tipte mij over uilen die in een boom in een woonwijk in Hasselt uilen zouden zitten. Tante Marie is geen echte tante, maar ik ken haar al mijn hele leven lang. Ze was samen met haar man goede vrienden van onze ouders en van mijn schoonouders. Tante Marie, reeds in de negentig, is een trouwe volgster van mijn weblog en om die reden tipte ze mij over de uilen. En zo reed ik op een zonnige middag naar het Overijsselse Hasselt.

Tante Marie had me goed geïnstrueerd want de bewuste boom had ik snel gevonden. Ik telde 8 ransuilen. Volgens een voorbijganger zijn er totaal 9 uilen die dagelijks een plekje zoeken in deze boom.

Ondanks dat er al aardig wat blad van de boom was gevallen zaten ze nog beschut genoeg. Het was dan ook met het 100 – 400 Canon objectief aardig mikken tussen de takken door om ze goed op de foto te krijgen.

Ik vond het wel een mooi decor met de uilen zo tussen de vergeelde bladeren.

Sommige ransuilen volgden mijn verrichtingen op de voet, andere vonden het niet de moeite waard om de ogen te openen. Nou ja, met uitzondering van een knipoogje dan.

Tante Marie, dank u wel voor deze gouden tip.

Een gekleurd tapijt

Op de eerste dag dat ik weer uit quarantaine kon reed ik over de Westvierderparten. Ik maakte daar een korte stop. Deze laan vormt de grens tussen Overijssel en Friesland. Aan de linkerkant ligt Friesland en aan de rechterkant ligt Overijssel. Zie Google Maps.

Aan de zuidkant van deze laan ligt Landgoed De Eese. Landgoed De Eese is ca 870 ha groot. De Eese bestaat voor ca. 45% uit bos en heide, voor ca. 25% uit bloemenrijke velden, voor ca. 20% uit landbouwgronden en voor de overige 10% uit wegen, waterlopen en meer dan 15 poelen en vennen. Op deze site kun je er alles lezen. Het herfstzonnetje scheen mooi over het gekleurde tapijt van herfstbladeren.

Ik wandelde een klein stukje het bos in en richtte mijn camera op een klein houten kerkje. Op een later moment kom ik terug op dit bijzondere kerkje.

Agastache ‘Rosie Posie’

In deze periode van quarantaine is het belangrijk dat we regelmatig de benen strekken. We zijn bevoorrecht dat we dat kunnen doen in onze ruime tuin. Het saaie en grijze herfstweer draagt er niet echt toe bij om te genieten van zo’n rondje door de tuin. Gisteren nam ik desondanks de camera met macro-objectief mee de tuin in. Ik vond een aantal hartjes. Deze hartjes plaats ik speciaal voor jullie als dank voor jullie medeleven…

Een tijdje geleden schreef ik over de nieuwe bloemenborder in onze tuin. In deze periode bloeien er nog steeds een aantal planten. Omdat de zon het al dagen laat afweten heb ik een kunstmatige zon gecreëerd door gebruik te maken van een externe flitser. De komende tijd zal ik zo nu en dan een bloemetje plaatsen op mijn weblog.

Agastache ‘Rosie Posie’

Een nieuwe bloemenborder

In onze tuin liggen meerdere bloemenborders. Het punt is dat ze voornamelijk in de schaduw liggen en dat is niet gunstig voor de insecten. De schaduw komt door de vele oude hoogstamfruitbomen in onze tuin. Ze zijn van historische waarde en dus blijven ze bewaard. Op een dag of het kan ook een nacht zijn geweest kreeg ik een idee… Als ik nu eens een stuk van ons gazon wat in de zon ligt ga opofferen en daar een bloemenborder ga maken. Onze kinderen zijn de deur uit, dus een speel- en trapveldje is niet meer nodig. Mijn wederhelft kon zich daar in vinden. Met een frees heb ik 25 m² gazon gefreesd. Nadien heb ik er meer dan 1000 kilo compost ingekruid en dat vervolgens weer door de zwarte grond gefreesd…

Voor de inrichting van de border hebben we tuinarchitecte, Ineke gevraag om een plan te tekenen. De opdracht was om een insectenvriendelijke border te ontwerpen. Toen het plan klaar was en het plan uitgebreid was besproken ging ik over tot het aankopen van de benodigde planten. Daarvoor kon ik terecht bij kwekerijen in Wilhelminaoord, Mariënheem en Scheerwolde. Ineke had bij het ontwerp aangegeven waar ik welke planten kon kopen. Ideaal.

Nadat ik alle planten had verzameld kwam Ineke op een namiddag langs. Met het ontwerp bij de hand zette ze alle planten op de juiste plek.

Dat was een secuur werkje wat Ineke dan ook alleen wilde uitvoeren. Ik hoefde dus alleen maar toe te kijken en ondertussen kon ik mooi wat foto’s maken van dit proces.

Nadat Ineke haar klus had geklaard en we haar hadden uitgezwaaid was het woord aan mij. Door snel te werken is het mij gelukt om binnen het uur alle planten in de grond te krijgen. Op mijn verzoek maakte mijn man daar enkele foto’s van. Hij heeft geen verstand van camera-instellingen en doordat de dag ten einde liep was de sluitertijd te lang. Vandaar dat de beweging van mijn hoofd en handen terug te zien is op de foto. Ter voorkoming van een blote onderrug had ik een trui om mijn lijf geknoopt. Het ziet er wat vreemd uit, maar het was wel effectief.

Aan de achterzijde komen nog een paar vlinderstruiken te staan, maar die zijn nog in bestelling. En nu maar hopen dat het goed aanslaat en dat de insecten er volgend jaar volop van kunnen genieten. En wie weet, komt er dan ook een koninginnepage onze tuin bezoeken…